Wat is Bergen?
Bergen is een puntenspel voor de dubbel-zes-set waarin je overeenkomsten telt, geen ogen. Elke speler krijgt 6 stenen met twee of drie spelers en 5 met vier. Wie de laagste dubbele steen heeft, moet die uitspelen; heeft niemand een dubbele steen, dan wordt opnieuw gedeeld.
Telkens als een zet beide uiteinden van de rij hetzelfde getal laat tonen, scoort de speler een dubbelkop, 2 punten waard. Is een van die gelijke uiteinden een dubbele steen, dan is het een tripelkop, 3 punten waard. De openingssteen telt als dubbelkop, dus uitkomen levert meteen punten op. Tegen het einde van de partij wordt de waarde verlaagd: een partij die 2 punten of minder van het doel af zit, scoort voor elke kop maar 1, en een partij die 3 punten tekortkomt, hoogstens 2.
Een speler die niet kan spelen, trekt uit de pot, maar de laatste twee stenen worden nooit getrokken. Je laatste steen spelen levert 2 punten op. Kan niemand spelen, dan wint de partij met de minste dubbele stenen de hand en 2 punten, en bij gelijk aantal beslissen de minste ogen. Er wordt gedeeld tot een partij 15 punten haalt met twee spelers of twee teams, of 10 met drie of vier.
Regelwijzigingen
| Regel | Gewoon Domino | Bergen |
|---|---|---|
| Delen | Gewoon Domino7 stenen per speler met twee spelers, 5 per speler met drie of vier. | Bergen6 stenen per speler met twee of drie spelers, 5 per speler met vier. |
| Uitkomen | Gewoon DominoWie de hoogste dubbele steen heeft, komt uit, met een willekeurige steen. | BergenWie de laagste dubbele steen heeft, moet die dubbele steen uitspelen, in elke hand. Heeft niemand een dubbele steen, dan wordt opnieuw gedeeld. |
| Punten tijdens het spel | Gewoon DominoEen steen spelen levert niets op. | BergenBeide uiteinden tonen hetzelfde getal: een dubbelkop, 2 punten. Is een ervan een dubbele steen: een tripelkop, 3 punten. Binnen 2 punten van het doel levert een kop 1 op; bij 3 punten tekort hoogstens 2. |
| Trekken | Gewoon DominoEen speler die niet kan spelen, trekt tot een steen past of de pot leeg is. | BergenHetzelfde, maar de laatste twee stenen van de pot worden nooit getrokken. Liggen er nog maar twee en past geen steen, dan pas je. |
| Uitgaan | Gewoon DominoWie als eerste uit is, wint het spel en krijgt de ogen die in de andere handen over zijn. | BergenWie als eerste uit is, wint de hand en scoort 2 punten. |
| Vastgelopen hand | Gewoon DominoHet laagste aantal ogen in de hand wint; gelijke laagste totalen zijn gelijkspel. | BergenDe partij met de minste dubbele stenen wint 2 punten. Bij een gelijk aantal wint de partij met de minste ogen; volledig gelijk levert niets op. |
| Lengte | Gewoon DominoEén hand beslist het spel. | BergenEr worden handen gespeeld tot een partij 15 punten haalt met twee spelers of twee teams, of 10 met drie of vier. De partij eindigt zodra het doel is bereikt. |
| Andere opties | Gewoon DominoTwee tot vier spelers, met spelen in teams aan vier plaatsen. | BergenHetzelfde. Met partners worden de punten van beide partners opgeteld en speelt het team tot 15. |
Geschiedenis
Dit spel volgt de gebruikelijke regels van Bergen: het delen van 6 of 5 stenen, de laagste dubbele steen die uitkomt, twee stenen in de pot die nooit worden getrokken, 2 punten voor een dubbelkop en 3 voor een tripelkop, de verlaagde koppen tegen het einde, 2 punten voor uitgaan, en een partij tot 15 punten voor twee spelers of 10 voor drie of vier.
De herkomst van de naam is onbekend. Het is niet bekend of het spel iets te maken heeft met de stad Bergen in Noorwegen of met Bergen op Zoom in Nederland.
Gepubliceerde regels verschillen op enkele punten. Er zijn versies waarin de hoogste dubbele steen uitkomt of uitgaan 5 punten waard is, en er zijn drie manieren om een vastgelopen hand af te handelen: Amerikaanse regels, Duitse regels en een eenvoudige telling van de ogen. Dit spel gebruikt de Duitse regels, die eerst kijken wie de minste dubbele stenen heeft en dan naar de ogen.