Rus daması nedir?
Rusçada şaşki denen Rus daması, Dama ile aynı 8×8 tahtada ve aynı 12'şer taşla oynanır, ama taşları çok daha hareketlidir.
Taşlar çapraz olarak bir kare ileri gider ve hem ileri hem geri alır. Damalar çaprazlar boyunca uçar. Taş almak zorunludur, ama birden fazla alma varsa istediğinizi seçebilirsiniz ve en çok taşı almak zorunda değilsiniz.
Rus oyununa özgü bir kural vardır: alma sırasında son sıraya ulaşan taş hemen dama olur ve yapabiliyorsa aynı hamlede dama olarak almaya devam eder.
Kural değişiklikleri
| Kural | Standart Dama | Rus daması |
|---|---|---|
| Taşların alması | Standart DamaTaşlar yalnızca ileri alır. | Rus damasıTaşlar ileri ve geri alır, ama yine yalnızca ileri gider. |
| Damalar | Standart DamaHer yöne çapraz olarak bir adım gider ve alır. | Rus damasıUçar: bir çapraz boyunca istediği kadar gider, bir taşı uzaktan alır ve onun ötesindeki herhangi bir boş kareye iner. |
| Alma seçimi | Standart DamaTaş almak zorunludur ve istediğiniz almayı seçebilirsiniz. | Rus damasıAynı: zorunlu ve seçim serbest. Başlanan bir alma tamamlanmalıdır. |
| Alma sırasında son sıraya ulaşmak | Standart DamaTaş dama olur ve hamle biter. | Rus damasıTaş hemen dama olur ve yapabiliyorsa dama olarak almaya devam eder. |
| Beraberlik | Standart DamaÜç kez tekrar ya da yalnızca damaların oynadığı ve alma olmayan 40'ar hamle. | Rus damasıÜç kez tekrar ya da yalnızca damaların oynadığı ve alma olmayan 15'er hamle. |
Tarihçe
Dama Rusya'da yüzyıllardır oynanır ve uçan damalı 8×8 oyun ulusal biçim hâline geldi. Rus yazarlar 19. yüzyıldan itibaren etütler ve problemler yayımladı; Sovyetler Birliği de bu oyun etrafında büyük bir kulüp ve şampiyona sistemi kurdu.
Rus daması bugün de Rusya, Ukrayna, Belarus, Baltık ülkeleri ve Orta Asya'da yaygın olarak oynanır. Kuralları Brezilya damasına yakındır ve bu iki 8×8 oyun uluslararası alanda FMJD'nin 64'lük Bölümü içinde yürütülür.