6×6 tahtada Yoté nedir?
Standart Yoté tahtasında 6 karelik 5 sıra vardır. Bu varyantta masa ayarlarında tahta boyutu olarak seçilen kare 6×6 bir tahtada oynarsınız. Başka hiçbir şey değişmez: her oyuncu yine elinde 12 taşla başlar, ilk hamleyi Beyaz yapar ve her turda boş bir kareye bir taş koyar, bir taşı boş bir komşu kareye bir adım kaydırır ya da bir rakip taşın üzerinden atlarsınız. Her alma yine atlanan taşı ve sizin seçtiğiniz ikinci bir rakip taşı tahtadan kaldırır.
Ek sıra altı kare ekler, böylece 36 kare aynı 24 taşı barındırır. Bütün taşlar yerleştirildiğinde altı yerine on iki kare boş kalır. Taşların bir tehditten kaçmak için daha çok yeri vardır, ama her taşın arkasında bir rakibin atlayabileceği daha çok boş kare de vardır; bu yüzden konum daha uzun süre açık kalır.
Kural değişiklikleri
| Kural | Standart Yoté | 6×6 tahtada Yoté |
|---|---|---|
| Tahta | Standart Yoté6 karelik 5 sıra, toplam 30 kare. | 6×6 tahtada Yoté6 karelik 6 sıra, toplam 36 kare; masa ayarlarında seçilir. |
| Taşlar | Standart YotéOyuncu başına 12, başlangıçta hepsi elde. Bütün taşlar yerleştirildiğinde 6 kare boş kalır. | 6×6 tahtada YotéOyuncu başına aynı 12. Bütün taşlar yerleştirildiğinde 12 kare boş kalır. |
| Yerleştirme, hareket ve alma | Standart YotéBoş bir kareye bir taş koyun, dikey ya da yatay bir kare ilerleyin ya da komşu bir rakip taşın üzerinden dikey ya da yatay olarak arkadaki boş kareye atlayın, ardından seçtiğiniz ikinci bir rakip taşı tahtadan kaldırın. | 6×6 tahtada YotéAynı, daha büyük tahtada. Adımlar ve atlamalar altıncı sıraya da ulaşır. |
| Oyunun sonu | Standart YotéTahta ve el birlikte sayıldığında rakibinizin bir taşı kaldığında ya da hiç taşı kalmadığında kazanırsınız. Sırası geldiğinde yasal hamlesi olmayan oyuncu kaybeder. | 6×6 tahtada YotéAynı. |
Tarihçe
Yoté, Batı Afrika'nın geleneksel bir oyunudur. Charles Béart onu 1955'te Dakar'da yayımlanan Jeux et jouets de l'ouest africain adlı derlemesinde, Senegal'in en yaygın kumar oyunlarından biri olarak kaydetmiştir; 12 küçük çakıl taşına karşı 12 küçük çubukla oynanırdı. İngilizcede Frederic V. Grunfeld'in Games of the World (1975) ve Jennifer Prior'ın The Games of Africa (1994) kitaplarında anlatılır; ani talih dönüşleri, bahisle oynanmasının nedeni olarak sıkça gösterilir.
Izgaranın boyutu hiçbir zaman sabit olmamıştır. Béart'ın kaydı yirmi beş kareli, yani 5×5 bir tahtayı anlatır ve yakın akraba Gambiya oyunu Choko da 5×5'te oynanır. Modern kural setlerinin çoğu 6 karelik 5 sıra kullanır; buradaki standart oyun da budur. Geleneksel olarak tahta yalnızca yere çizilmiş ya da kazılmış bir ızgaraydı, bu yüzden onu tek bir boyuta bağlayan bir şey yoktu.
6×6 Yoté için yayımlanmış bir kaynak bilmiyoruz. Burada daha uzun oyunlar isteyen oyuncular için, standart oyunun bütün kuralları değişmeden daha ferah bir tahta olarak sunulmaktadır.