Σένετ κατά Bell: τι είναι;
Οι κανόνες Bell είναι η ανασύνθεση του Σένετ που πρότεινε ο R. C. Bell το 1960. Το ταμπλό και η φιδωτή διαδρομή του με 30 τετράγωνα είναι ίδια με το κλασικό παιχνίδι, αλλά σχεδόν όλα τα άλλα αλλάζουν: κάθε παίκτης έχει δέκα πούλια, η ρίψη γίνεται με ένα μόνο μακρύ ζάρι, και ένα πούλι που χτυπιέται φεύγει από το παιχνίδι οριστικά.
Στην αρχή τα πούλια γεμίζουν τις δύο πρώτες σειρές: του πρώτου παίκτη στα μονά τετράγωνα 1 έως 19, του δεύτερου στα ζυγά τετράγωνα 2 έως 20. Ρίχνετε ένα τετράπλευρο μακρύ ζάρι που δίνει 1, 2, 3 ή 4, προχωράτε ένα πούλι τόσα τετράγωνα και η σειρά περνά· επιπλέον ρίψεις δεν υπάρχουν. Ένα πούλι δεν μπορεί να σταματήσει σε δικό σας πούλι, μπορεί όμως να σταματήσει σε πούλι του αντιπάλου και να το αιχμαλωτίσει, βγάζοντάς το από το ταμπλό.
Τα πέντε τελευταία τετράγωνα είναι ασφαλή. Το 26ο τετράγωνο, ο Οίκος της Ομορφιάς, είναι πύλη: ένα πούλι εκεί πρέπει να προχωρήσει μόλις μπορέσει. Τα τέσσερα τετράγωνα μετά από αυτό έχουν τα σημάδια X, III, II και I, και ένα πούλι πάνω σε κάποιο από αυτά βγαίνει από το ταμπλό μόνο με την αντίστοιχη ρίψη 4, 3, 2 ή 1. Όποτε ένα πούλι στα τετράγωνα 26 έως 30 μπορεί να κινηθεί, πρέπει να κινήσετε ένα από αυτά.
Κάθε πούλι που βγαίνει δίνει έναν πόντο. Το παιχνίδι τελειώνει μόλις ένας παίκτης έχει βγάλει περισσότερα πούλια από όσα μπορεί ακόμη να φτάσει ο αντίπαλος, και αυτός ο παίκτης κερδίζει· ίσοι πόντοι με άδειο ταμπλό σημαίνουν ισοπαλία.
Αλλαγές κανόνων
| Κανόνας | Σένετ: τυπικοί κανόνες | Σένετ κατά Bell |
|---|---|---|
| Πούλια και αρχική θέση | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΠέντε πούλια ο καθένας, εναλλάξ στα τετράγωνα 1 έως 10: του πρώτου παίκτη στα μονά τετράγωνα, του δεύτερου στα ζυγά. | Σένετ κατά BellΔέκα πούλια ο καθένας, εναλλάξ στα τετράγωνα 1 έως 20: του πρώτου παίκτη στα μονά τετράγωνα 1 έως 19, του δεύτερου στα ζυγά τετράγωνα 2 έως 20. |
| Ρίψεις | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΤέσσερα ξυλάκια ρίψης: μετράτε τα ξυλάκια που πέφτουν με την όψη προς τα πάνω, 1 έως 4, και κανένα προς τα πάνω μετρά 5. | Σένετ κατά BellΈνα τετράπλευρο μακρύ ζάρι που δίνει 1, 2, 3 ή 4. |
| Επιπλέον ρίψεις | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΡίψη 1, 4 ή 5 δίνει νέα ρίψη μετά την κίνηση. | Σένετ κατά BellΚαμία: μετά από κάθε κίνηση η σειρά περνά. |
| Στάση σε πούλι του αντιπάλου | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΤα δύο πούλια αλλάζουν θέσεις, εκτός αν το πούλι του αντιπάλου έχει δίπλα του πούλι του ίδιου χρώματος. | Σένετ κατά BellΤο πούλι του αντιπάλου αιχμαλωτίζεται και φεύγει από το παιχνίδι. Τα γειτονικά πούλια δεν προστατεύουν. |
| Ασφαλή τετράγωνα | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΟι τέσσερις οίκοι στα τετράγωνα 27 έως 30. | Σένετ κατά BellΤα πέντε τελευταία τετράγωνα, 26 έως 30. |
| Τα τελευταία τετράγωνα | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΤο 27 είναι ο Οίκος της Ομορφιάς, το 28 ο Οίκος του Νερού, που στέλνει ένα πούλι πίσω στο τετράγωνο 15, το 29 ο Οίκος των Τριών Αληθειών και το 30 ο Οίκος του Ρα-Ατούμ. | Σένετ κατά BellΤο 26 είναι ο Οίκος της Ομορφιάς, και τα 27, 28, 29 και 30 έχουν τα σημάδια X, III, II και I. Οίκος του Νερού δεν υπάρχει. |
| Υποχρεωτικές κινήσεις | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΜπορείτε να κινήσετε όποιο πούλι μπορεί να κινηθεί. | Σένετ κατά BellΑν ένα πούλι στα τετράγωνα 26 έως 30 μπορεί να κινηθεί, πρέπει να κινήσετε ένα από αυτά, οπότε ένα πούλι στον Οίκο της Ομορφιάς προχωρά μόλις μπορέσει. |
| Έξοδος | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΑπό το τετράγωνο 27 και μετά, με ρίψη που πηγαίνει το πούλι πέρα από το τετράγωνο 30· από το τετράγωνο 29 μόνο με 3 και από το τετράγωνο 30 μόνο με 2. | Σένετ κατά BellΜόνο από τα σημαδεμένα τετράγωνα, με την ακριβή ρίψη: 4 από το X, 3 από το III, 2 από το II και 1 από το I. |
| Πώς κερδίζετε | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΒγάλτε πρώτοι και τα πέντε πούλια σας. | Σένετ κατά BellΒγάλτε περισσότερα πούλια από τον αντίπαλο. Το παιχνίδι τελειώνει μόλις το αποτέλεσμα είναι βέβαιο· ίσοι πόντοι σημαίνουν ισοπαλία. |
Ιστορία
Το Σένετ είναι ένα από τα παλαιότερα γνωστά επιτραπέζια παιχνίδια. Ταμπλό και τοιχογραφίες του σώζονται από αιγυπτιακούς τάφους για περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια, ανάμεσά τους μια τοιχογραφία στον τάφο του Χεσί-Ρα από την 3η Δυναστεία και αρκετά κουτιά παιχνιδιού από τον τάφο του Τουταγχαμών, αλλά κανένα πλήρες σύνολο κανόνων δεν έχει διασωθεί. Κάθε σημερινός τρόπος παιχνιδιού είναι ανασύνθεση.
Ο R. C. Bell δημοσίευσε τη δική του στο Board and Table Games from Many Civilizations, που κυκλοφόρησε πρώτη φορά το 1960, με τον τίτλο «Suggested Rules for the Game of Thirty Squares» (Προτεινόμενοι κανόνες για το παιχνίδι των τριάντα τετραγώνων). Όπως λέει ο τίτλος, ο Bell τους πρόσφερε ως πρόταση: ένα παιχνίδι που παίζεται, χτισμένο πάνω στη διάταξη του ταμπλό και στα σημάδια των τελευταίων τετραγώνων του, όχι μετάφραση αρχαίου κειμένου. Η εκδοχή του είναι περισσότερο παιχνίδι πόντων παρά καθαρή κούρσα, και τα δέκα πούλια του κάθε παίκτη γεμίζουν στην αρχή δύο από τις τρεις σειρές.
Όπου το κείμενο του Bell αφήνει μια λεπτομέρεια ανοιχτή, αυτή η εκδοχή κάνει μια επιλογή. Στον Bell οι παίκτες ρίχνουν για να αποφασίσουν ποιος ξεκινά· εδώ ξεκινά η πρώτη θέση. Τα αναλυτικά παραδείγματά του για τις πρώτες ρίψεις ταιριάζουν μόνο αν τα πούλια του πρώτου παίκτη βρίσκονται στα μονά τετράγωνα, οπότε τοποθετούνται εκεί. Ο Bell δεν λέει πότε σταματά το παιχνίδι, οπότε τελειώνει μόλις ο παίκτης που υστερεί δεν μπορεί πια να φτάσει τον άλλον, κάτι που δίνει το ίδιο αποτέλεσμα με το να παιχτεί ως το τέλος. Το κλασικό παιχνίδι που παίζεται εδώ είναι μια σύγχρονη ανασύνθεση άλλου είδους, με τέσσερα ξυλάκια ρίψης και επιπλέον ρίψεις.