Σένετ κατά Jéquier: τι είναι;
Οι κανόνες Jéquier είναι μια ανασύνθεση του Σένετ που αποδίδεται στον Ελβετό αιγυπτιολόγο Gustave Jéquier. Χρησιμοποιούν το ίδιο ταμπλό, πέντε πούλια ο καθένας και τέσσερα ξυλάκια ρίψης όπως το κλασικό παιχνίδι, αλλά το άνοιγμα, οι ρίψεις και το τέλος της κούρσας λειτουργούν διαφορετικά, και ένας μπλοκαρισμένος παίκτης μπορεί να χρειαστεί να κινηθεί προς τα πίσω.
Το παιχνίδι ανοίγει με ρίψεις για την έναρξη. Τα πούλια στέκονται εναλλάξ στα τετράγωνα 1 έως 10, και οι παίκτες ρίχνουν τα ξυλάκια με τη σειρά ώσπου κάποιος να φέρει 1. Αυτός ο παίκτης παίρνει τα πούλια στα ζυγά τετράγωνα 2 έως 10, μετακινεί το πούλι του τετραγώνου 10 στο τετράγωνο 11 και ρίχνει ξανά. Από εκεί και πέρα μια ρίψη μετρά τα ξυλάκια που πέφτουν με την όψη προς τα πάνω, κανένα προς τα πάνω μετρά 6, και οι ρίψεις 1, 4 και 6 δίνουν νέα ρίψη.
Όπως στο κλασικό παιχνίδι, δεν μπορείτε να σταματήσετε σε δικό σας πούλι, η στάση σε μοναχικό πούλι του αντιπάλου τα ανταλλάσσει, και δύο ή περισσότερα πούλια του ίδιου χρώματος δίπλα δίπλα προστατεύουν το ένα το άλλο. Καινούργιο είναι το φράγμα: ένα πούλι δεν μπορεί να πηδήξει πάνω από τρία ή περισσότερα πούλια του αντιπάλου στη σειρά. Αν κανένα πούλι σας δεν μπορεί να προχωρήσει, πρέπει να κινήσετε ένα προς τα πίσω σε άδειο τετράγωνο, κι αν καμία κίνηση δεν είναι δυνατή, η σειρά χάνεται, ακόμη και μετά από 1, 4 ή 6.
Ο Οίκος της Ομορφιάς είναι το 26ο τετράγωνο και ο Οίκος του Νερού το 27ο· ένα πούλι που πέφτει στο νερό γυρίζει στο πρώτο άδειο τετράγωνο του ταμπλό. Ένα πούλι βγαίνει φτάνοντας στο τετράγωνο 30 ή περνώντας το, αλλά μόνο όταν όλα τα πούλια σας βρίσκονται στην τελευταία σειρά, στα τετράγωνα 21 έως 30. Κερδίζει όποιος βγάλει πρώτος και τα πέντε πούλια του.
Αλλαγές κανόνων
| Κανόνας | Σένετ: τυπικοί κανόνες | Σένετ κατά Jéquier |
|---|---|---|
| Ποιος ξεκινά | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΞεκινά ο πρώτος παίκτης, με τα πούλια στα μονά τετράγωνα 1 έως 9. | Σένετ κατά JéquierΟι παίκτες ρίχνουν με τη σειρά ώσπου κάποιος να φέρει 1. Αυτός παίρνει τα πούλια στα ζυγά τετράγωνα 2 έως 10 και πρέπει να μετακινήσει το πούλι του τετραγώνου 10 στο τετράγωνο 11. |
| Ρίψεις | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΤέσσερα ξυλάκια ρίψης: μετράτε τα ξυλάκια που πέφτουν με την όψη προς τα πάνω, 1 έως 4, και κανένα προς τα πάνω μετρά 5. | Σένετ κατά JéquierΤα ίδια ξυλάκια, αλλά κανένα προς τα πάνω μετρά 6. |
| Επιπλέον ρίψεις | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΡίψη 1, 4 ή 5 δίνει νέα ρίψη μετά την κίνηση. | Σένετ κατά JéquierΡίψη 1, 4 ή 6 δίνει νέα ρίψη μετά την κίνηση. |
| Φράγματα | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΚανένα: ένα πούλι μπορεί να πηδήξει πάνω από όσα πούλια θέλει. | Σένετ κατά JéquierΈνα πούλι δεν μπορεί να πηδήξει πάνω από τρία ή περισσότερα πούλια του αντιπάλου στη σειρά, ούτε μπροστά ούτε πίσω. |
| Ασφαλή τετράγωνα | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΟι τέσσερις οίκοι στα τετράγωνα 27 έως 30 και κάθε πούλι που έχει δίπλα του πούλι του ίδιου χρώματος. | Σένετ κατά JéquierΤα τετράγωνα 26, 28, 29 και 30 και κάθε πούλι που έχει δίπλα του πούλι του ίδιου χρώματος. |
| Οίκος του Νερού | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΤετράγωνο 28. Ένα πούλι που σταματά εκεί γυρίζει στο τετράγωνο 15 ή στο πλησιέστερο άδειο τετράγωνο πριν από αυτό. | Σένετ κατά JéquierΤετράγωνο 27. Ένα πούλι που σταματά εκεί γυρίζει στο πρώτο άδειο τετράγωνο του ταμπλό. |
| Κίνηση προς τα πίσω | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΠοτέ: τα πούλια κινούνται μόνο μπροστά. | Σένετ κατά JéquierΑν κανένα πούλι δεν μπορεί να προχωρήσει, πρέπει να κινήσετε ένα προς τα πίσω κατά τη ρίψη, σε άδειο τετράγωνο. |
| Καμία δυνατή κίνηση | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΠάτε πάσο, και μια ρίψη 1, 4 ή 5 δίνει ακόμη νέα ρίψη. | Σένετ κατά JéquierΗ σειρά χάνεται, ακόμη και μετά από ρίψη 1, 4 ή 6. |
| Έξοδος | Σένετ: τυπικοί κανόνεςΑπό το τετράγωνο 27 και μετά, με ρίψη που πηγαίνει το πούλι πέρα από το τετράγωνο 30· από το τετράγωνο 29 μόνο με 3 και από το τετράγωνο 30 μόνο με 2. | Σένετ κατά JéquierΦτάνοντας στο τετράγωνο 30 ή περνώντας το, με οποιαδήποτε ρίψη, αλλά μόνο όταν όλα τα πούλια σας βρίσκονται στην τελευταία σειρά, στα τετράγωνα 21 έως 30. |
Ιστορία
Ο Gustave Jéquier (1868–1946) ήταν Ελβετός αιγυπτιολόγος, γνωστός κυρίως για τις ανασκαφές του στη Νότια Σακκάρα. Του αποδίδεται ένα σύνολο κανόνων για το Σένετ, που έφτασε στους σημερινούς παίκτες κυρίως μέσα από τη σύνοψη στο The World of Games του Jack Botermans και των συν-συγγραφέων του. Η δημοσίευση του ίδιου του Jéquier δεν ήταν διαθέσιμη όταν φτιάχτηκε αυτή η εκδοχή, οπότε ακολουθεί εκείνη τη σύνοψη, ελεγμένη με τη βάση δεδομένων παιχνιδιών Ludii, που καταγράφει τους κανόνες Jéquier ανάμεσα σε αρκετές ανασυνθέσεις του Σένετ.
Οι περιγραφές διαφέρουν σε κάποιες λεπτομέρειες, και αυτή η εκδοχή κάνει τις εξής επιλογές. Ένα πούλι που χτυπιέται αλλάζει θέση με αυτό που επιτίθεται, όπως περιγράφει το The World of Games· το Ludii το στέλνει αντίθετα στο πρώτο άδειο τετράγωνο. Ένα πούλι βγαίνει τόσο σταματώντας στο τετράγωνο 30 όσο και περνώντας το, όπως το διαβάζουν οι δύο πηγές, αλλά μόνο όταν όλα τα πούλια της πλευράς του βρίσκονται στην τελευταία σειρά. Το φράγμα τριών πουλιών σταματά και τις κινήσεις προς τα πίσω. Δύο λεπτομέρειες που υπάρχουν μόνο στο Ludii, πούλια στα αρχικά τους τετράγωνα που περιμένουν το πούλι μπροστά τους και μια βαθμολογία με πόντους, δεν χρησιμοποιούνται.
Όπως κάθε σύνολο κανόνων για το Σένετ, αυτοί οι κανόνες είναι σύγχρονη ανασύνθεση. Ταμπλό και τοιχογραφίες του Σένετ σώζονται από αιγυπτιακούς τάφους για περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια, αλλά κανένα πλήρες σύνολο κανόνων δεν έχει βρεθεί, γι' αυτό ο Jéquier, ο R. C. Bell και αργότερα ο Timothy Kendall κατέληξαν ο καθένας σε διαφορετικό παιχνίδι. Το κλασικό παιχνίδι που παίζεται εδώ είναι κι αυτό σύγχρονη ανασύνθεση, με πέντε πούλια ο καθένας και τους οίκους στα τέσσερα τελευταία τετράγωνα.