Wat is Handicap-shogi?
Handicap-shogi (komaochi, ‘weggelaten stukken’) is de manier waarop twee spelers van verschillende sterkte een eerlijke partij shogi spelen. De sterkere speler, de handicapgever, haalt voor de partij een deel van zijn eigen stukken van het bord. Alle andere regels zijn die van gewoon shogi.
De handicaps volgen een vaste ladder, van één lans tot tien stukken, en daarna nog drie pionnen en de naakte koning, waarbij de gever met alleen zijn koning begint. Hoe groter het verschil in sterkte, hoe meer stukken eraf gaan. Een ontbrekend stuk is voorgoed weg, tenzij de gever een stuk van die soort slaat en inzet.
De gever speelt Gote, de kant boven aan het bord, en doet de eerste zet. Dat is de traditionele volgorde: als eerste zetten geeft een beetje terug van wat de ontbrekende stukken wegnemen. De handicap kies je in de tafelinstellingen.
Regelwijzigingen
| Regel | Gewoon Shogi | Handicap-shogi |
|---|---|---|
| Beginstelling | Gewoon ShogiBeide kanten beginnen met dezelfde 20 stukken. | Handicap-shogiDe gever (Gote) begint met een aantal stukken minder; de zwakkere speler (Sente) houdt de volledige set. |
| Verwijderde stukken | Gewoon ShogiGeen. | Handicap-shogiLans (de linker lans van de gever), rechter lans, loper, toren, toren en lans, of twee stukken (toren en loper). Van drie tot tien stukken gaan om beurten de lansen, paarden, zilveren en gouden generaals eraf. Drie pionnen: alleen de koning op het bord, met drie pionnen in de hand. Naakte koning: de koning alleen. |
| Eerste zet | Gewoon ShogiSente zet eerst. | Handicap-shogiDe gever, die Gote speelt, zet eerst. |
| Hoe je wint | Gewoon ShogiDe koning van de tegenstander matzetten. | Handicap-shogiHetzelfde. Slaan, inzetten en promoveren werken precies zoals bij gewoon shogi. |
Geschiedenis
Handicappartijen zijn zo oud als professioneel shogi. In de Edoperiode (1603 tot 1868) bepaalde het verschil in rang tussen twee spelers welke handicap ze speelden, en partijverslagen uit die tijd bevatten veel handicappartijen tussen meesters en hun leerlingen.
Handicaps zijn nog steeds de gewone manier waarop een professional lesgeeft. In een lespartij (shidō shogi) geeft de professional een handicap die past bij de sterkte van de leerling, en de klassieke handicapopeningen hebben hun eigen theorie. Clubspelers gebruiken dezelfde ladder om elkaar een spannende partij te geven.