Wat is Koninklijk Spel van Ur met vijf stukken?
In deze variant laat elke speler vijf stukken racen in plaats van zeven. Al het andere volgt het standaardspel: vier binaire dobbelstenen geven een worp van 0 tot 4, stukken komen binnen aan het begin van je eigen baan, lopen over de gedeelde middelste rij en draaien terug naar jouw kant van het kleine blok, landen op een rozet levert een extra worp op, en de middelste rozet is veilig voor slaan. Wie als eerste alle vijf stukken uitspeelt, wint.
Met twee stukken minder is het spel korter en telt elk stuk zwaarder. Een slag stuurt een groter deel van je leger terug, en er wachten minder reservestukken naast het bord om een onhandige worp te gebruiken, dus ben je vaker gedwongen tot een zet die je liever niet deed. De middelste rozet bezet houden met één stuk terwijl de andere voorbijlopen, blijft de ruggengraat van de strategie.
Regelwijzigingen
| Regel | Gewoon Koninklijk Spel van Ur | Koninklijk Spel van Ur met vijf stukken |
|---|---|---|
| Stukken | Gewoon Koninklijk Spel van UrZeven stukken per speler, aan het begin allemaal naast het bord. | Koninklijk Spel van Ur met vijf stukkenVijf stukken per speler, aan het begin allemaal naast het bord. |
| Hoe je wint | Gewoon Koninklijk Spel van UrSpeel als eerste alle zeven stukken uit. | Koninklijk Spel van Ur met vijf stukkenSpeel als eerste alle vijf stukken uit. |
| Lengte van het spel | Gewoon Koninklijk Spel van UrElk stuk heeft 15 stappen nodig om te finishen, 105 stappen in totaal, plus alles wat door slaan verloren gaat. | Koninklijk Spel van Ur met vijf stukken75 stappen in totaal, ongeveer vijf zevende van de standaardrace. |
| Dobbelstenen, route en rozetten | Gewoon Koninklijk Spel van UrVier binaire dobbelstenen, de route van 14 vakken, een extra worp op elke rozet en een veilige middelste rozet. | Koninklijk Spel van Ur met vijf stukkenHetzelfde. |
| Andere opties | Gewoon Koninklijk Spel van UrElke optie bij het opzetten van de tafel kan worden gebruikt. | Koninklijk Spel van Ur met vijf stukkenVijf stukken werken met de Masters-route en met de regels van Bell. |
Geschiedenis
De borden waaraan het spel zijn naam dankt, werden in de jaren 1920 door Sir Leonard Woolley opgegraven op de Koninklijke Begraafplaats van Ur en dateren van rond 2600–2400 v.Chr. Volgens Irving Finkel van het British Museum had elke speler in deze vroege sets zeven gelijke stukken, en het standaardspel gebruikt er zeven.
Vijf stukken komen uit een veel latere bron. Op een kleitablet uit 177–176 v.Chr. schreef de Babylonische schrijver Itti-Marduk-balāṭu regels over voor het Spel van Twintig Vakken, de latere vorm van hetzelfde bord, van een tablet dat had toebehoord aan een geleerde genaamd Iddin-Bēl. Het tablet werd rond 1880 in de ruïnes van Babylon opgegraven en is nu BM 33333B in het British Museum. Het noemt vijf stukken per speler naar vogels: de Stormvogel, de Raaf, de Haan, de Adelaar en de Zwaluw. In zijn studie van het tablet, in 2007 gepubliceerd in Ancient Board Games in Perspective, merkt Finkel op dat deze vijf stukken verschilden in vorm en waarde, anders dan de zeven gelijke stukken uit Ur. Hij verbindt ze ook met een geschenkenlijst uit de 14e eeuw v.Chr. van de Mitanni-koning Tušratta aan Egypte, met vijf gouden en vijf zilveren honden, hoogstwaarschijnlijk een set stukken voor het spel.
Deze variant houdt de standaardregels aan en speelt gewoon met vijf gelijke stukken; de verschillende krachten van de vogelstukken van het tablet worden niet nagebootst.