Czym jest Yoté na planszy 6×6?
Standardowa plansza do Yoté ma 5 rzędów po 6 pól. W tym wariancie grasz zamiast tego na kwadratowej planszy 6×6, wybranej jako rozmiar planszy w ustawieniach stołu. Nic poza tym się nie zmienia: każdy gracz nadal zaczyna z 12 pionkami w ręce, zaczynają białe, a w każdej turze stawiasz pionek na dowolnym wolnym polu, przesuwasz jeden pionek na sąsiednie wolne pole albo przeskakujesz pionek przeciwnika. Każde bicie nadal usuwa z planszy przeskoczony pionek i drugi pionek przeciwnika według twojego wyboru.
Dodatkowy rząd to sześć pól więcej, więc 36 pól mieści te same 24 pionki. Gdy wszystkie pionki są na planszy, wolnych zostaje dwanaście pól zamiast sześciu. Pionki mają więcej miejsca, by odsunąć się od zagrożenia, ale za każdym pionkiem jest też więcej wolnych pól, na które przeciwnik może skoczyć, więc pozycja dłużej pozostaje otwarta.
Zmiany zasad
| Zasada | Yoté (standard) | Yoté na planszy 6×6 |
|---|---|---|
| Plansza | Yoté (standard)5 rzędów po 6 pól, razem 30 pól. | Yoté na planszy 6×66 rzędów po 6 pól, razem 36 pól, do wyboru w ustawieniach stołu. |
| Pionki | Yoté (standard)Po 12, wszystkie w ręce na początku. Gdy każdy pionek jest na planszy, 6 pól pozostaje wolnych. | Yoté na planszy 6×6Te same 12 na gracza. Gdy każdy pionek jest na planszy, 12 pól pozostaje wolnych. |
| Stawianie, ruch i bicie | Yoté (standard)Postaw pionek na dowolnym wolnym polu, przesuń pionek o jedno pole w pionie lub poziomie albo przeskocz w pionie lub poziomie sąsiedni pionek przeciwnika na wolne pole za nim, a potem zdejmij z planszy drugi pionek przeciwnika według własnego wyboru. | Yoté na planszy 6×6Tak samo, na większej planszy. Kroki i skoki sięgają też szóstego rzędu. |
| Koniec partii | Yoté (standard)Wygrywasz, gdy przeciwnikowi zostanie jeden pionek lub żaden, licząc planszę i rękę. Gracz, który w swojej turze nie ma dozwolonego ruchu, przegrywa. | Yoté na planszy 6×6Tak samo. |
Historia
Yoté to tradycyjna gra z Afryki Zachodniej. Charles Béart zapisał ją w swoim przeglądzie Jeux et jouets de l'ouest africain, wydanym w Dakarze w 1955 roku, jako jedną z najbardziej rozpowszechnionych gier hazardowych w Senegalu, w którą grano 12 kamykami przeciw 12 patyczkom. Po angielsku opisują ją Games of the World Frederica V. Grunfelda (1975) i The Games of Africa Jennifer Prior (1994), a nagłe zwroty akcji często podaje się jako powód, dla którego gra się w nią o stawkę.
Rozmiar siatki nigdy nie był ustalony. Zapis Béarta opisuje planszę z dwudziestu pięciu pól, siatkę 5×5, a w blisko spokrewnioną gambijską grę Choko też gra się na 5×5. Większość współczesnych zasad używa 5 rzędów po 6 pól, i to jest tu standardowa gra. Tradycyjnie plansza była po prostu siatką narysowaną lub wykopaną w ziemi, więc nic nie wiązało jej z jednym rozmiarem.
Nie znamy żadnego opublikowanego źródła dla Yoté na 6×6. Oferujemy je tu jako przestronniejszą planszę dla graczy, którzy chcą dłuższych partii, przy niezmienionych wszystkich zasadach standardowej gry.