İki Tilki (Halatafl) nedir?
İki Tilki, her iki komşu nokta arasında bir köşegen bulunan standart 33 noktalı haç üzerinde oynanır. Tilki oyuncusunun iki tilkisi vardır; bunlar üst kolun en uzak ucunun iki dış köşesinde başlar. Kaz oyuncusunun yirmi kazı vardır; bunlar merkezden geçen sırayı, onun altındaki sırayı ve alt kolun tamamını doldurur. İlk hamleyi tilkiler yapar.
Her iki tilki de standart oyundaki tek tilki gibi hareket eder: bir çizgi boyunca herhangi bir yöne bir adım ya da komşu bir kazın üzerinden hemen arkasındaki boş noktaya atlama; bu atlama o kazı alır. Burada almak zorunludur. Tilkilerden biri atlayabiliyorsa tilki oyuncusu atlamak zorundadır ve atlamış bir tilki atlayabildiği sürece atlamaya devam etmelidir.
Kazlar bir çizgi boyunca bir nokta ileri, çapraz ileri ya da yana gider, asla geri gitmez. Üst kolun dokuz noktası ağıldır. Kazlar ağılın her noktasını doldurarak ya da iki tilkiyi de hamlesiz bırakarak kazanır. Tilkiler, ağılı dolduramayacak kadar az, yani dokuzdan az kaz kaldığında kazanır.
Yana adımlar iki tarafın da sonsuza dek ileri geri oynamasına izin vereceğinden, aynı taraf hamle sırasındayken üçüncü kez ortaya çıkan bir pozisyon beraberliktir; taş alınmadan ve ileri adım atılmadan her iki tarafın ellişer hamle yapması da öyle.
Kural değişiklikleri
| Kural | Standart Tilki ve Kazlar | İki Tilki (Halatafl) |
|---|---|---|
| Taşlar | Standart Tilki ve KazlarBir tilki ve 13 kaz (masa ayarlarındaki seçenekle 15 ya da 17). | İki Tilki (Halatafl)İki tilki ve 20 kaz. Kaz sayısı seçeneği kullanılmaz. |
| Başlangıç konumu | Standart Tilki ve KazlarTilki merkez noktada; kazlar onun altında ortadan geçen sırada ve alt kolda. | İki Tilki (Halatafl)Tilkiler üst kolun ucundaki iki dış köşede; kazlar merkezden geçen sırada, onun altındaki sırada ve alt kolda. |
| Kazlar nasıl hareket eder | Standart Tilki ve KazlarBir çizgi boyunca ileri ya da çapraz ileri; yana yalnızca masa ayarlarındaki seçenekle. | İki Tilki (Halatafl)Bir çizgi boyunca ileri, çapraz ileri ya da yana, asla geri. Yana hareket seçeneği kullanılmaz. Üçüncü kez ortaya çıkan bir pozisyon ya da taş alınmadan ve ileri adım atılmadan yapılan ellişer hamle beraberliktir. |
| Alma | Standart Tilki ve KazlarTilki bir kazın üzerinden atlayabilir ama zorunda değildir. | İki Tilki (Halatafl)Zorunlu: bir tilki atlayabiliyorsa biri atlamalıdır ve tilki atlayabildiği sürece atlamaya devam eder. |
| Tilkiler nasıl kazanır | Standart Tilki ve KazlarDörtten az kaz kalana kadar kaz almak ya da kazları hamlesiz bırakmak. | İki Tilki (Halatafl)Dokuzdan az kaz kalana kadar kaz almak ya da kazları hamlesiz bırakmak. |
| Kazlar nasıl kazanır | Standart Tilki ve KazlarTilkiyi hareket edemeyecek şekilde kıstırmak. | İki Tilki (Halatafl)Üst kolun, yani ağılın dokuz noktasının hepsini doldurmak ya da iki tilkiyi de kıstırmak. |
Tarihçe
Halatafl, büyük olasılıkla İskandinavya'da tafl'ın bir varyantı olarak doğmuş bir av oyunudur. Güçlü Grettir'in İzlanda destanı Grettis saga'da adı geçer ve en azından 14. yüzyıldan beri bilinmektedir.
Bugün anlatıldığı biçimiyle Halatafl'da haç biçimli tahtada iki tilki ve yirmi koyun vardır. Almak zorunludur, mümkün olduğunda sonraki atlamalar da öyledir ve koyunlar tahtanın ucundaki ağılı doldurarak kazanır. Buradaki oyun bu kuralları koyunların yerine kazlarla oynar.
Tarihçi Peter Michaelsen aynı taşlarla oynanan Danimarka oyunu Gåsetavl'ı anlatmıştır: haçın bir kolunun dış köşelerinde iki tilki ve karşılarında yirmi kaz. Burada tilkiler o köşelerde başlar.