Wat is Bordgroottes in Hex?
Hex werkt op een ruit van elke grootte, en de regels veranderen daarbij niet. Rood verbindt de boven- en onderrand, Blauw de linker- en rechterrand, en de eerste volledige keten wint. Hier kun je in de tafelinstellingen elk bord van 7×7 tot 19×19 kiezen in plaats van het standaardbord van 11×11.
De grootte verandert het karakter van het spel. Op een bord van 7×7 of 9×9 duurt een partij een paar minuten en telt elke steen meteen, waardoor kleine borden een goede plek zijn om de basisvormen te leren, zoals de brug en de randsjablonen. Op borden van 13×13 en groter is er ruimte voor rustig, strategisch spel: stenen die ver van elkaar staan gaan samenwerken, en een vroege fout kan nog worden hersteld.
De ruilregel werkt op elke grootte, en dat geldt ook voor Rex, het omgekeerde spel waarin het verbinden van je eigen randen verliest.
Regelwijzigingen
| Regel | Gewoon Hex | Bordgroottes in Hex |
|---|---|---|
| Bord | Gewoon HexEen ruit van 11×11 met 121 zeshoekige cellen. | Bordgroottes in HexElke ruit van 7×7 (49 cellen) tot 19×19 (361 cellen), te kiezen in de tafelinstellingen. |
| Kortste winnende keten | Gewoon Hex11 stenen, één in elke rij of kolom. | Bordgroottes in HexEvenveel stenen als het bord rijen heeft: 7 op 7×7, 19 op 19×19. |
| Duur van de partij | Gewoon HexEnkele tientallen zetten; er passen hooguit 121 stenen op het bord. | Bordgroottes in HexKleine borden duren een paar minuten. Op een bord van 19×19 passen 361 stenen, en partijen duren veel langer. |
| Ruilregel | Gewoon HexStandaard aan: na de eerste steen van Rood mag Blauw die overnemen in plaats van een steen te plaatsen. | Bordgroottes in HexHetzelfde op elke grootte, en hij kan worden uitgeschakeld in de tafelinstellingen. |
| Hoe je wint | Gewoon HexVerbind als eerste je eigen twee randen. Remise is onmogelijk. | Bordgroottes in HexHetzelfde op elke grootte: de eerste volledige keten wint, en een vol bord heeft altijd een winnaar. |
Geschiedenis
Piet Hein presenteerde het spel in 1942 in Denemarken onder de naam Polygon, op een bord van 11×11, en 11×11 is sindsdien de standaardgrootte. John Nash vond het spel eind jaren veertig in Princeton onafhankelijk opnieuw uit; daar werd het op grotere borden gespeeld, en Nash zou de voorkeur hebben gegeven aan 14×14. Toen het spel in 1952 voor het eerst als Hex op de markt kwam, werd weer 11×11 gebruikt.
Nash bewees ook dat de eerste speler op een bord van elke grootte een winnende strategie heeft, maar zijn bewijs zegt niet welke strategie dat is. De ruilregel werd ingevoerd om dat voordeel weg te nemen, en het vinden van de echte winnende zetten werd een langlopend computerproject. Onderzoekers van de University of Alberta losten in 2003 elke opening op 7×7 op en in 2009 op 8×8, en Jakub Pawlewicz en Ryan Hayward losten in 2013 9×9 op. Borden van 11×11 en groter zijn nog niet opgelost.
Tegenwoordig zijn 11×11 en 13×13 de gebruikelijke formaten voor competitief spel en computertoernooien, terwijl 19×19 een veel langere partij biedt voor spelers die meer ruimte willen.