Wat is Vangst-Go?
Vangst-Go, ook atari-Go of eerste-vangst-Go genoemd, is Go met één eenvoudig doel: wie als eerste een steen of een groep stenen vangt, wint meteen. Stenen worden precies zoals in gewoon Go geplaatst en gevangen, dus een steen of groep zonder vrijheden gaat van het bord, en die vangst beëindigt de partij.
Er is geen gebied om te tellen en je hoeft niet te weten wanneer een partij afgelopen is, en daarom is vangst-Go het klassieke eerste spel voor beginners. Het traint de vaardigheden die elke Go-speler nodig heeft: vrijheden tellen, atari zien, je eigen stenen verbonden houden en die van de tegenstander afsnijden.
Het speelt het best op een klein bord zoals 7×7 of 9×9, en het werkt ook met handicapstenen.
Regelwijzigingen
| Regel | Gewoon Go | Vangst-Go |
|---|---|---|
| Hoe je wint | Gewoon GoMeer punten hebben dan de tegenstander als beide spelers passen. Gevangen stenen zijn maar een deel van de score. | Vangst-GoVang minstens één steen van de tegenstander. De eerste vangst wint meteen de partij, wie hem ook maakt. |
| Vangen | Gewoon GoStenen zonder vrijheden worden weggenomen, en de partij gaat door. | Vangst-GoStenen zonder vrijheden worden zoals gewoonlijk weggenomen, en met die zet eindigt de partij. |
| Zelfmoord | Gewoon GoNiet toegestaan: je mag geen steen spelen die je eigen groep zonder vrijheden laat, tenzij hij iets vangt. | Vangst-GoHetzelfde: zelfmoord is niet toegestaan, dus je kunt niet verliezen door je eigen laatste vrijheid te vullen. |
| Passen | Gewoon GoTwee keer na elkaar passen beëindigt de partij, en het bord wordt geteld. | Vangst-GoPassen mag. Als beide spelers na elkaar passen voordat iemand iets gevangen heeft, wordt het bord geteld zoals in gewoon Go. |
Geschiedenis
Vangst-Go is ontstaan in het onderwijs, niet op toernooien. Leraren in Oost-Azië gebruiken eerste-vangstspellen al lang om kinderen kennis te laten maken met Go, en in Japan is het spel algemeen bekend als atari-Go, naar het woord voor een steen of groep die één zet van gevangenneming af is.
De Japanse professional Yasuda Yasutoshi deed meer dan wie ook om het te verspreiden. Vanaf de jaren negentig promootte hij vangst-Go op scholen, in verzorgingshuizen en in buurtgroepen als manier om mensen samen te brengen, en beschreef hij de aanpak in zijn boek Go as Communication. Go-clubs en leraren over de hele wereld gebruiken het nu als eerste stap op weg naar het volledige spel.