Wat is Europees solitaire?
Europees solitaire, ook Frans solitaire genoemd, wordt gespeeld op een bord van 37 gaten. Het is het Engelse kruis van 33 gaten met één extra gat in elk van de vier binnenhoeken tussen de armen, waardoor het bord een bijna ronde, achthoekige vorm krijgt.
De zetten zijn dezelfde als op het Engelse bord: een pin springt over een aangrenzende pin, langs een rij of een kolom, naar het lege gat erachter, en de overgesprongen pin wordt weggenomen. Je wint als er één pin overblijft.
Met het middelste gat leeg is dit bord onoplosbaar, wat je ook doet. Hier begint het spel daarom met c1 leeg (kolommen a tot g van links, rijen 1 tot 7 van boven), het linkergat van de bovenste rij, en van daaruit kan het bord tot één pin worden leeggespeeld. Die laatste pin kan alleen op e1, b4, e4 of e7 eindigen.
Regelwijzigingen
| Regel | Gewoon Solitaire | Europees solitaire |
|---|---|---|
| Bord | Gewoon Solitaire33 gaten in een kruis: armen van drie gaten breed en twee lang rond een middenvak van 3×3. | Europees solitaire37 gaten: hetzelfde kruis plus één gat in elke binnenhoek tussen de armen. |
| Leeg gat bij de start | Gewoon SolitaireHet middelste gat, met 32 pinnen op het bord. | Europees solitairec1, het linkergat van de bovenste rij, met 36 pinnen op het bord. De start vanuit het midden is op dit bord niet oplosbaar. |
| Waar de laatste pin kan eindigen | Gewoon SolitaireAlleen in het midden (d4) of in het middelste gat van de buitenrand van een arm (d1, a4, g4, d7). | Europees solitaireAlleen op e1, b4, e4 of e7. |
| Sprongen in een oplossing | Gewoon Solitaire31. | Europees solitaire35. |
| Eindigen in het begingat | Gewoon SolitaireBeschikbaar als optie: de laatste pin moet in het midden eindigen. | Europees solitaireNiet beschikbaar: op dit bord kan de laatste pin nooit eindigen in het gat dat bij de start leeg was, vanuit welke start ook. |
Geschiedenis
De oudste vermeldingen van het spel komen uit Frankrijk aan het eind van de 17e eeuw: een gravure van Claude Auguste Berey toont Anne de Rohan-Chabot, prinses van Soubise, met een solitairebord, en het Franse tijdschrift Mercure galant beschreef het bord, de regels en puzzels om erop op te lossen. Het bord van 37 gaten is de Franse vorm van het spel en staat nog altijd bekend als het Franse of Europese bord.
Dat de start vanuit het midden op dit bord geen oplossing heeft, volgt uit een telargument dat bekendstaat als positieklassen, uiteengezet door N. G. de Bruijn in 1972 en in Winning Ways for your Mathematical Plays van Elwyn Berlekamp, John Conway en Richard Guy (1982). Puzzels op dit bord beginnen daarom met een ander gat leeg, zoals de start op c1 die hier wordt gebruikt.