Wat is Kopenhaagse Hnefatafl?
Kopenhaagse Hnefatafl is de regelset die de meeste tafltoernooien tegenwoordig gebruiken. Het wordt gespeeld op het bord van 11×11 met 24 aanvallers tegen 12 verdedigers en hun koning, die op de troon in het midden begint. De aanvallers beginnen, elk stuk beweegt als een toren bij schaken, stukken worden geslagen tussen twee vijanden of tussen een vijand en een vijandig veld, en de verdedigers winnen door de koning naar een hoek te brengen.
Een aantal regels verschilt van het standaardspel hier. Elk stuk mag over de lege troon heen, maar alleen de koning mag erop stoppen. De koning wordt nooit aan de rand van het bord geslagen; elders valt hij alleen als aanvallers hem aan vier kanten insluiten, of aan drie met de troon als vierde. Stukken die langs de rand op een rij staan, kunnen samen worden geslagen met een schildmuurslag. De verdedigers krijgen een tweede manier om te winnen, het uitgangsfort, en de aanvallers ook: de koning en alle overgebleven verdedigers omsingelen. Remises zijn verdwenen: eeuwige herhaling betekent verlies voor de verdedigers, en een speler die niet kan zetten, verliest.
De tafelinstellingen bieden de Kopenhaagse regels ook aan op het bord van 13×13, en ze kunnen ook op elk ander bord gekozen worden.
Regelwijzigingen
| Regel | Gewoon Tablut | Kopenhaagse Hnefatafl |
|---|---|---|
| Bord en stukken | Gewoon TablutBord van 9×9: 16 aanvallers tegen 8 verdedigers en de koning. | Kopenhaagse HnefataflBord van 11×11: 24 aanvallers tegen 12 verdedigers en de koning. Dezelfde regels kunnen op elk ander bord gespeeld worden. |
| De troon | Gewoon TablutAlleen de koning mag erop stoppen of eroverheen gaan. Hij is vijandig voor elk stuk, dus hij kan een slag van aanvallers en verdedigers sluiten. | Kopenhaagse HnefataflElk stuk mag over de lege troon heen, maar alleen de koning mag erop stoppen. Hij is altijd vijandig voor aanvallers, en voor verdedigers alleen als hij leeg is. |
| De koning slaan | Gewoon TablutAan vier kanten ingesloten: door vier aanvallers op de troon, door drie en de troon ernaast, en elders door aanvallers, waarbij de bordrand of een hoek als kant telt. | Kopenhaagse HnefataflVier aanvallers, of drie met de troon als vierde kant. De koning kan nooit aan de bordrand worden geslagen. |
| Schildmuur | Gewoon TablutZo'n regel bestaat niet: elk stuk wordt los geslagen, tussen twee vijanden of tussen een vijand en een vijandig veld. | Kopenhaagse HnefataflEen rij van twee of meer stukken langs de rand, elk met een vijand er recht voor, wordt geslagen als een vijandelijke zet beide uiteinden van de rij afsluit; een hoek kan één uiteinde afsluiten. Een koning in de rij wordt niet geslagen, de verdedigers naast hem wel. |
| Uitgangsfort | Gewoon TablutZo'n regel bestaat niet: de verdedigers winnen alleen door de koning naar een hoek te brengen. | Kopenhaagse HnefataflDe verdedigers winnen ook als de koning aan de rand staat, nog kan zetten en zonder aanvaller binnenin is ommuurd door verdedigers die de aanvallers nooit kunnen slaan. |
| Omsingeling | Gewoon TablutZo'n regel bestaat niet: de aanvallers winnen alleen door de koning te slaan. | Kopenhaagse HnefataflDe aanvallers winnen ook als ze de koning en alle overgebleven verdedigers zo omsingelen dat geen van hen de bordrand kan bereiken. |
| Herhaling | Gewoon TablutGeen regel: een stelling mag zich willekeurig vaak herhalen. | Kopenhaagse HnefataflEeuwige herhaling is verboden: de derde keer dat dezelfde stelling voorkomt met dezelfde speler aan zet, verliezen de verdedigers. |
| Een speler die niet kan zetten | Gewoon TablutHet spel eindigt in remise. | Kopenhaagse HnefataflDie speler verliest. |
Geschiedenis
Kopenhaagse Hnefatafl is een moderne regelset. Het werk eraan begon in januari 2012, toen Aage Nielsen uit Denemarken, Adam Bartley uit Noorwegen en Tim Millar uit het Verenigd Koninkrijk de gaten in de Fetlar-regels wilden dichten, en in september 2012 kregen de voltooide regels de naam Copenhagen Hnefatafl 11×11.
De Fetlar-regels waren opgesteld door het Fetlar Hnefatafl Panel, onder voorzitterschap van Peter Kelly, voor de hnefatafl-kampioenschappen op het eiland Fetlar in Shetland. De Kopenhaagse regels brachten verschillende veranderingen. Een regel uit de reconstructie van David Brown uit 1980, dat de aanvallers winnen door de koning en alle overgebleven verdedigers te omsingelen, werd teruggebracht. Het Fetlar-idee van een fort dat een remise afdwingt, werd het uitgangsfort, dat wint. De schildmuurslag kwam uit regels die in Duitsland gespeeld worden. Herhalingen werden verboden en remises afgeschaft, op een remise na als beide kanten te weinig stukken overhouden, die hier niet wordt gebruikt.
De World Tafl Federation gebruikt Copenhagen Hnefatafl 11×11 sinds 2013 voor haar kampioenschappen, en de Kopenhaagse regels hebben de Fetlar-regels grotendeels vervangen als internationale standaard.