Czym jest Yatzy?
Yatzy to gra w pięć kości w wersji z krajów nordyckich, w ustawieniach stołu oznaczona jako skandynawska. Rzucasz pięcioma kośćmi do trzech razy w turze, jak w grze standardowej, ale zapisujesz wyniki w innej tabeli z 15 rubrykami: Jedynki do Szóstek, potem Para, Dwie pary, Trójka, Kareta, Mały strit, Duży strit, Full, Szansa i Yatzy (pięć jednakowych). Gra trwa 15 rund, po jednej na rubrykę.
Większość rubryk dolnej części liczy tylko kości tworzące układ. Para szóstek w rubryce Para jest warta 12, trzy czwórki w Trójce są warte 12 bez względu na pozostałe dwie kości, a strity są stałe: 1-2-3-4-5 to mały, a 2-3-4-5-6 duży. Za 63 punkty w górnej części, po trzy z każdej liczby, dostajesz premię 50 punktów zamiast 35, więc górna część znaczy jeszcze więcej niż w grze standardowej.
Zmiany zasad
| Zasada | Pięć kości (standard) | Yatzy |
|---|---|---|
| Tabela wyników | Pięć kości (standard)13 rubryk, więc 13 rund: Jedynki do Szóstek, Trójka, Kareta, Full, Mały strit, Duży strit, pięć jednakowych i Szansa. | Yatzy15 rubryk, więc 15 rund: Jedynki do Szóstek, Para, Dwie pary, Trójka, Kareta, Mały strit, Duży strit, Full, Szansa i Yatzy (pięć jednakowych). |
| Pary | Pięć kości (standard)Nie ma rubryk na pary. | YatzyPara liczy dwie pasujące kości. Dwie pary liczą dwie pary różnych liczb, więc kareta nie liczy się jako dwie pary. |
| Trójka i Kareta | Pięć kości (standard)Liczą sumę wszystkich pięciu kości. | YatzyLiczą tylko trzy lub cztery pasujące kości. |
| Full | Pięć kości (standard)Trzy jednej liczby i dwie innej: 25 punktów. | YatzyTrzy jednej liczby i dwie innej: suma pięciu kości. |
| Strity | Pięć kości (standard)Mały strit to dowolne cztery kolejne liczby, 30 punktów. Duży strit to dowolne pięć kolejnych, 40 punktów. | YatzyMały strit to dokładnie 1-2-3-4-5, 15 punktów. Duży strit to dokładnie 2-3-4-5-6, 20 punktów. |
| Pięć jednakowych | Pięć kości (standard)50 punktów, a każde kolejne pięć jednakowych daje premię 100 punktów, dopóki rubryka pięciu jednakowych ma 50. | Yatzy50 punktów, bez premii za kolejne. |
| Premia za górną część | Pięć kości (standard)35 punktów za 63 lub więcej w Jedynkach do Szóstek. | Yatzy50 punktów za 63 lub więcej w Jedynkach do Szóstek. |
Historia
Yatzy to forma gry najpopularniejsza w krajach nordyckich. Należy do rodziny gier w kości, w których punktuje się układy podobne do pokerowych, razem z angielskim pokerem kościanym, latynoamerykańską Generalą i starszą grą Yacht, sięgającą co najmniej 1938 roku.
W porównaniu z tabelą amerykańską Yatzy dodaje Parę i Dwie pary, w układach liczy tylko pasujące kości, punktuje strity za 15 i 20, wypłaca 50 za premię górnej części i nie ma premii za kolejne pięć jednakowych. Dwa warianty Yatzy są powszechnie znane i oba można tu rozegrać: Yatzy z ustaloną kolejnością, w której rubryki wypełnia się po kolei, oraz grę sześcioma kośćmi z 20 rubrykami.