Czym jest Samotnik europejski?
Samotnik europejski, zwany też francuskim, rozgrywa się na planszy z 37 polami. To angielski krzyż z 33 polami z jednym dodatkowym polem w każdym z czterech wewnętrznych narożników między ramionami, przez co plansza ma niemal okrągły, ośmiokątny kształt.
Ruchy są takie same jak na planszy angielskiej: pionek przeskakuje sąsiedni pionek, wzdłuż wiersza lub kolumny, na puste pole za nim, a przeskoczony pionek zostaje zdjęty. Wygrywasz, gdy zostaje jeden pionek.
Ze środkowym polem pustym tej planszy nie da się rozwiązać, cokolwiek zrobisz. Dlatego tutaj gra zaczyna się z pustym polem c1 (kolumny od a do g od lewej, wiersze od 1 do 7 od góry), lewym polem górnego wiersza, i stamtąd planszę można oczyścić do jednego pionka. Ostatni pionek może skończyć tylko na e1, b4, e4 lub e7.
Zmiany zasad
| Zasada | Samotnik (standard) | Samotnik europejski |
|---|---|---|
| Plansza | Samotnik (standard)33 pola w kształcie krzyża: ramiona szerokie na trzy pola i długie na dwa wokół środka 3×3. | Samotnik europejski37 pól: ten sam krzyż plus jedno pole w każdym wewnętrznym narożniku między ramionami. |
| Puste pole na starcie | Samotnik (standard)Środkowe pole, z 32 pionkami na planszy. | Samotnik europejskic1, lewe pole górnego wiersza, z 36 pionkami na planszy. Startu ze środka nie da się na tej planszy rozwiązać. |
| Gdzie może skończyć ostatni pionek | Samotnik (standard)Tylko w środku (d4) lub w środkowym polu zewnętrznej krawędzi ramienia (d1, a4, g4, d7). | Samotnik europejskiTylko na e1, b4, e4 lub e7. |
| Liczba skoków w rozwiązaniu | Samotnik (standard)31. | Samotnik europejski35. |
| Koniec na polu startowym | Samotnik (standard)Dostępne jako opcja: ostatni pionek musi skończyć w środku. | Samotnik europejskiNiedostępne: na tej planszy ostatni pionek nigdy nie może skończyć na polu, które było puste na starcie, niezależnie od startu. |
Historia
Najstarsze wzmianki o grze pochodzą z Francji z końca XVII wieku: rycina Claude'a Auguste'a Bereya przedstawia Annę de Rohan-Chabot, księżnę de Soubise, z planszą do samotnika, a francuskie czasopismo Mercure galant opisało planszę, zasady i zadania do rozwiązania. Plansza z 37 polami to francuska odmiana gry i do dziś nazywa się ją planszą francuską lub europejską.
To, że start ze środka nie ma na tej planszy rozwiązania, wynika z argumentu liczenia zwanego klasami pozycji, przedstawionego przez N. G. de Bruijna w 1972 roku oraz w książce Winning Ways for your Mathematical Plays Elwyna Berlekampa, Johna Conwaya i Richarda Guya (1982). Zadania na tej planszy zaczynają się więc od innego pustego pola, na przykład od użytego tutaj c1.