Węże i drabiny na planszy 12×12

Duża plansza ma 144 pola w dwunastu rzędach po dwanaście zamiast 100 pól w rzędach po dziesięć. Pola wiją się po planszy tak samo: pierwszy rząd biegnie od lewej do prawej, następny od prawej do lewej i tak dalej aż do pola 144 w górnym rogu.

Plansza ma własny układ trzynastu drabin i dwunastu węży, rozłożonych po całej planszy tak, by w każdym rzędzie było coś, po czym można się wspiąć, albo czego trzeba się bać. Każda drabina wznosi się o co najmniej jeden rząd, a każdy wąż zrzuca o co najmniej jeden rząd. Żadna drabina nie kończy się u stóp innej drabiny ani na głowie węża, a żaden wąż nie kończy się u stóp drabiny, więc każda wspinaczka i każdy zjazd to jeden ruch. Ostatni wąż czeka na polu 143, tuż przed metą.

Reszta to zwykła gra: rzucasz kością, przesuwasz pionek o tyle pól, wspinasz się po drabinie, u której stóp staniesz, zjeżdżasz po wężu, na którego głowę trafisz, a wygrywasz, docierając na pole 144 dokładnym rzutem. Wyścig jest dłuższy, a prowadzenie mniej pewne, bo między liderem a metą czai się więcej węży.

Wielkość siatki bywa różna, a najczęstsze rozmiary to 8×8, 10×10 i 12×12 pól. Najbardziej znana jest plansza 10×10 ze 100 polami: najstarsza znana wersja angielska, zarejestrowana w październiku 1892 roku, miała spiralną trasę ze 100 numerowanymi polami, a w amerykańskiej edycji z 1943 roku gra się na planszy 10×10.

Gra pochodzi z Indii, gdzie znano ją jako Moksha Patam, a w wersji związanej z filozofią dżinizmu jako gyan chaupar, grę mądrości. Drabiny oznaczały w niej cnoty, takie jak hojność, wiara i pokora, a węże przywary, takie jak żądza i gniew. Układ tej planszy 12×12 zaprojektowano dla naszej strony i nie niesie on takich znaczeń.