Gul Bara nedir?
Gul Bara, tavla ailesinden bir koşu oyunudur. Her oyuncu on beş pulunun hepsiyle çapraz karşıt köşelerdeki kendi 24. hanesinde başlar ve iki taraf da tahtada aynı yönde dönerek kendi evine gider. Hiçbir şey kırılmaz: tek bir pul haneyi tutar ve rakip oraya inemez.
Özel kuralı çiftlerle ilgilidir. İlk üç atışınızda çift her zamanki gibi, sayının dört katı olarak oynanır. Dördüncü atışınızdan itibaren bir çiftin ardından 6-6'ya kadar her yüksek çift gelir: 4-4 atarsanız dört 4, sonra dört 5, sonra dört 6 oynarsınız. Sayıları tek tek oynarsınız ve bir sayıyı oynayamazsanız serinin geri kalanı yanar.
Tek bir çift serisi bütün bir orduyu ileri taşıyabilir, bu yüzden üstünlük tek atışta el değiştirebilir. On beş pulun hepsini ilk toplayan kazanır: rakip hiç pul toplamamışsa iki, yoksa bir puan.
Kural değişiklikleri
| Kural | Standart Tavla | Gul Bara |
|---|---|---|
| Başlangıç dizilişi | Standart TavlaOn beşer pul: 24. hanenizde iki, 13. hanenizde beş, 8. hanenizde üç ve 6. hanenizde beş. | Gul BaraOn beş pulun hepsi 24. hanenizde; iki başlangıç hanesi çapraz karşıt köşelerdedir. |
| Yön | Standart Tavlaİki taraf zıt yönlerde, her biri kendi evine doğru hareket eder. | Gul Baraİki taraf da tahtada aynı yönde döner ve her biri rakibin başlangıç çeyreğinden geçer. |
| Kırma | Standart TavlaRakibin tek bir pulunun (açık pul) üstüne gelmek onu bara gönderir; iki ya da daha fazla pul, rakibin inemeyeceği bir kapı oluşturur. | Gul BaraKırma yoktur. Tek bir pul haneyi tutar ve rakip oraya inemez. |
| Çiftler | Standart TavlaSayıyı dört kez oynayın. | Gul Baraİlk üç atışınızda aynı. Dördüncü atışınızdan itibaren sayıyı dört kez, ardından 6'ya kadar her yüksek sayıyı dörder kez oynayın. Bir sayı oynanamazsa serinin geri kalanı yanar. |
| Zar ve puanlama | Standart Tavlaİsteğe bağlı katlama zarı; galibiyete bir puan, marsa iki (kaybeden hiç pul toplamamışsa), backgammona üç (kaybedenin ayrıca barda ya da kazananın evinde pulu kalmışsa). | Gul BaraKatlama zarı yok. Galibiyete bir puan, kaybeden hiç pul toplamamışsa iki. |
Tarihçe
Gul Bara, Türkiye ve Balkanların geleneksel bir oyunudur; Romanya'da oynanır ve Yunanistan'da Gioul olarak bilinir. İki ordunun tahtada aynı yönde döndüğü ve kırmak yerine kapattığı koşu oyunlarına, Fevga ve Uzun Nard ile birlikte, aittir.
Onu akrabalarından ayıran şey yükselen çift serisidir. Kurallar yazıya geçirilmekten çok gelenekle aktarıldığı için kaynaklar, serilerin hangi atıştan başladığı ve bir sayı oynanamadığında ne olduğu gibi ayrıntılarda ayrışır. Bu masa yaygın bir yazılı tanımı izler: seriler dördüncü atıştan başlar ve oynanamayan ilk sayıda serinin geri kalanı yanar.