Plakoto nedir?
Plakoto, Yunan Tavli'sinin üç oyunundan biridir. Her oyuncu on beş pulunun hepsiyle rakibin 1. hanesinde, yani kendi 24. hanesinde başlar ve iki taraf, tavladaki gibi, tahtanın etrafında zıt yönlerde koşar.
Kırma yoktur. Rakibin tek bir pulunun durduğu haneye geldiğinizde onu hapsedersiniz: sizin pulunuz üstüne oturur ve hapsedilen pul, sizin tüm pullarınız o haneden çıkana kadar hareket edemez. Hapsedildiği sürece sahibi oraya da inemez ve pul hâlâ evinin dışında sayıldığı için sahibi pul toplayamaz.
Rakibin son pulunu başlangıç hanesinde, yani anasında hapsetmek, kendi başlangıç hanenizde hâlâ pulunuz yoksa oyunu anında iki puanla kazandırır. İki ana da hapsedilmişse oyun berabere biter. Aksi hâlde on beş pulun hepsini ilk toplayan kazanır: rakip hiç pul toplamamışsa iki, yoksa bir puan.
Kural değişiklikleri
| Kural | Standart Tavla | Plakoto |
|---|---|---|
| Başlangıç dizilişi | Standart TavlaOn beşer pul: 24. hanenizde iki, 13. hanenizde beş, 8. hanenizde üç ve 6. hanenizde beş. | PlakotoOn beş pulun hepsi 24. hanenizde, yani rakibin 1. hanesinde. |
| Tek bir pulun üstüne gelmek | Standart TavlaOnu kırar: pul bara gider ve yeniden girmek zorundadır. | PlakotoOnu hapseder: pul sizin pulunuzun altında olduğu yerde kalır ve sizin tüm pullarınız o haneden çıkana kadar hareket edemez. |
| Hapsedilmiş pul | Standart TavlaHapsetme yoktur. | PlakotoSahibi hapsedilen haneye inemez ve pul evin dışında hapsedildiği sürece pul toplayamaz. |
| Ana pul | Standart TavlaBaşlangıç hanesi için özel bir kural yoktur. | PlakotoRakibin son pulunu başlangıç hanesinde hapsetmek, kendi başlangıç hanenizde pulunuz kalmadıysa anında iki puan kazandırır. İki ananın da hapsedilmesi beraberliktir. |
| Zar ve puanlama | Standart Tavlaİsteğe bağlı katlama zarı; galibiyete bir puan, marsa iki (kaybeden hiç pul toplamamışsa), backgammona üç (kaybedenin ayrıca barda ya da kazananın evinde pulu kalmışsa). | PlakotoKatlama zarı yok. Galibiyete bir puan, kaybeden hiç pul toplamamışsa iki. |
Tarihçe
Plakoto, Yunanistan ve Kıbrıs'ta, tavla ailesinin Yunanca adı olan Tavli'nin üç oyunundan biri olarak oynanır. Bir Tavli maçı geleneksel olarak standart tavlaya yakın Portes ile başlar, Plakoto ve Fevga ile sürer ve oyunculardan biri anlaşılan puana ulaşana kadar yeniden başlar.
Adı, oyunun temel hamlesinden ötürü bastırmak ya da hapsetmek anlamındaki Yunanca fiilden gelir. Hapsetme oyunları modern tavladan çok daha eskidir: bir pulun rakibin tek pulunu kırmak yerine kıstırdığı kurallar Orta Çağ tavla oyunlarında görülür ve Bulgaristan'daki Tapa ile Arap dünyasındaki Mahbusa gibi Plakoto'nun yakın akrabaları bugün hâlâ oynanır.