Uzun Nard nedir?
Uzun Nard, Rusya, Kafkasya ve Orta Asya'da tavlanın en popüler biçimidir. Her oyuncu on beş pulunun hepsiyle tahtanın çapraz karşıt köşelerindeki tek bir hanede, kafada başlar ve iki taraf da aynı yönde dönerek kendi evine gider.
Kırma yoktur. Tek bir pul haneyi tutar ve rakip oraya inemez. Her turda kafadan yalnızca bir pul çıkabilir, bu yüzden ordu yavaş açılır; tek istisna her oyuncunun oyundaki ilk atışıdır: 6-6, 4-4 ya da 3-3 gelirse kafadan iki pul çıkabilir, çünkü tek bir pul rakibin kafasına takılırdı.
Art arda altı haneden bir duvarı ancak rakibin en az bir pulu zaten ötesine geçmişse kurabilirsiniz; böylece hiçbir ordu sonsuza dek kapana kısılamaz. On beş pulun hepsini ilk toplayan kazanır: rakip hiç pul toplamamışsa iki puan, yani mars; yoksa bir puan.
Kural değişiklikleri
| Kural | Standart Tavla | Uzun Nard |
|---|---|---|
| Başlangıç dizilişi | Standart TavlaOn beşer pul: 24. hanenizde iki, 13. hanenizde beş, 8. hanenizde üç ve 6. hanenizde beş. | Uzun NardOn beş pulun hepsi kafanızda, yani 24. hanenizde; iki kafa çapraz karşıt köşelerdedir. |
| Yön | Standart Tavlaİki taraf zıt yönlerde, her biri kendi evine doğru hareket eder. | Uzun Nardİki taraf da tahtada aynı yönde döner ve her biri rakibin başlangıç çeyreğinden geçer. |
| Kırma | Standart TavlaRakibin tek bir pulunun (açık pul) üstüne gelmek onu bara gönderir; iki ya da daha fazla pul, rakibin inemeyeceği bir kapı oluşturur. | Uzun NardKırma yoktur. Tek bir pul haneyi tutar ve rakip oraya inemez. |
| Kafadan çıkmak | Standart TavlaBir turda bir haneden istediğiniz kadar pul çıkabilir. | Uzun NardTurda bir pul; oyundaki ilk atışınız 6-6, 4-4 ya da 3-3 ise iki. |
| Art arda altı hane | Standart TavlaHer yerde serbesttir. | Uzun NardYalnızca rakibin en az bir pulu zaten ötesine geçmişse serbesttir. |
| Zar ve puanlama | Standart Tavlaİsteğe bağlı katlama zarı; galibiyete bir puan, marsa iki (kaybeden hiç pul toplamamışsa), backgammona üç (kaybedenin ayrıca barda ya da kazananın evinde pulu kalmışsa). | Uzun NardKatlama zarı yok. Galibiyete bir puan, kaybeden hiç pul toplamamışsa iki (mars). |
Tarihçe
Nard adını, tavla oyununun Farsça adı olan nard'dan alır. Orta Farsça bir metin, Satrancın Açıklanması ve Nard'ın İcadı, bilge Vuzurgmihr'in 6. yüzyılda I. Hüsrev'in sarayında, Hindistan'dan gönderilen satranca İran'ın yanıtı olarak nard'ı nasıl icat ettiğini anlatır. Hikâye bir efsanedir, ama oyunun bölgede ne kadar eski olduğunu gösterir.
Bugün nard Moskova'dan Bakü'ye, Erivan'a, Tiflis'e ve Taşkent'e kadar her yerde, parklarda, avlularda ve evlerde oynanır. Ana biçimi Uzun Nard'dır; diğeri ise standart tavlaya yakın olan Kısa Nard'dır. Kulüpler ve turnuvalar, özellikle Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya'da yaygındır.