Avrupa Çivi Pasiansı nedir?
Fransız pasiansı da denen Avrupa Çivi Pasiansı 37 delikli bir tahtada oynanır. Bu, kollar arasındaki dört iç köşenin her birine birer delik eklenmiş 33 delikli İngiliz haçıdır ve tahtaya neredeyse yuvarlak, sekizgen bir görünüm verir.
Hamleler İngiliz tahtasındakiyle aynıdır: bir çivi, bir satır ya da sütun boyunca komşu bir çivinin üzerinden atlayarak arkasındaki boş deliğe geçer ve üzerinden atlanan çivi tahtadan alınır. Tek bir çivi bırakırsanız kazanırsınız.
Orta delik boşken bu tahta ne yaparsanız yapın çözülemez. Burada oyun bunun yerine c1 boşken başlar (sütunlar soldan a'dan g'ye, satırlar yukarıdan 1'den 7'ye), yani üst sıranın soldaki deliği; buradan tahta tek çiviye kadar temizlenebilir. Son çivi yalnızca e1, b4, e4 ya da e7'de kalabilir.
Kural değişiklikleri
| Kural | Standart Çivi Pasiansı | Avrupa Çivi Pasiansı |
|---|---|---|
| Tahta | Standart Çivi PasiansıHaç biçiminde 33 delik: 3×3'lük bir merkezin çevresinde üç delik genişliğinde ve iki delik uzunluğunda kollar. | Avrupa Çivi Pasiansı37 delik: aynı haç ve kollar arasındaki her iç köşede birer delik. |
| Başlangıçtaki boş delik | Standart Çivi PasiansıOrta delik; tahtada 32 çivi. | Avrupa Çivi PasiansıÜst sıranın soldaki deliği c1; tahtada 36 çivi. Bu tahtada ortadan başlangıç çözülemez. |
| Son çivinin kalabileceği yer | Standart Çivi PasiansıYalnızca merkez (d4) ya da bir kolun dış kenarındaki orta delik (d1, a4, g4, d7). | Avrupa Çivi PasiansıYalnızca e1, b4, e4 ya da e7. |
| Bir çözümdeki atlama sayısı | Standart Çivi Pasiansı31. | Avrupa Çivi Pasiansı35. |
| Başlangıç deliğinde bitirme | Standart Çivi PasiansıSeçenek olarak sunulur: son çivi merkezde kalmalıdır. | Avrupa Çivi PasiansıSunulmaz: bu tahtada son çivi, hangi başlangıçtan olursa olsun, başta boş olan delikte asla kalamaz. |
Tarihçe
Oyunun en eski kayıtları 17. yüzyılın sonunda Fransa'dan gelir: Claude Auguste Berey'nin bir gravürü Soubise Prensesi Anne de Rohan-Chabot'yu bir pasians tahtasıyla gösterir ve Fransız dergisi Mercure galant tahtayı, kurallarını ve üzerinde çözülecek problemleri anlatmıştır. 37 delikli tahta oyunun Fransız biçimidir ve hâlâ Fransız ya da Avrupa tahtası olarak bilinir.
Bu tahtada ortadan başlangıcın çözümü olmadığı, konum sınıfları adı verilen bir sayma argümanından çıkar; bu argüman 1972'de N. G. de Bruijn tarafından ve Elwyn Berlekamp, John Conway ile Richard Guy'ın Winning Ways for your Mathematical Plays (1982) kitabında ortaya konmuştur. Bu yüzden bu tahtadaki problemler, burada kullanılan c1 başlangıcı gibi başka bir delik boşken başlar.