Wat is Plakoto?
Plakoto is een van de drie spellen van het Griekse tavli. Elke speler begint met alle vijftien schijven op het 1-punt van de tegenstander, zijn eigen 24-punt, en de twee kanten racen in tegengestelde richting rond het bord, zoals bij backgammon.
Er wordt niet geslagen. Als je landt op een punt met één schijf van de tegenstander, zet je die vast: jouw schijf komt erbovenop, en de vastgezette schijf kan niet bewegen tot al jouw schijven dat punt hebben verlaten. Zolang hij vastzit, kan de eigenaar daar ook niet landen, en hij telt nog steeds als buiten het thuisbord, dus de eigenaar kan niet uitnemen.
Wie de laatste schijf van de tegenstander op zijn beginpunt vastzet, de moeder, wint meteen twee punten, tenzij je zelf nog een schijf op je eigen beginpunt hebt. Zijn beide moeders vastgezet, dan is het gelijkspel. Verder wint wie als eerste alle vijftien schijven uitneemt: twee punten als de tegenstander er geen heeft uitgenomen, anders één punt.
Regelwijzigingen
| Regel | Gewoon Backgammon | Plakoto |
|---|---|---|
| Beginstelling | Gewoon BackgammonVijftien schijven per speler: twee op je 24-punt, vijf op je 13-punt, drie op je 8-punt en vijf op je 6-punt. | PlakotoAlle vijftien schijven op je 24-punt, het 1-punt van de tegenstander. |
| Landen op een losse schijf | Gewoon BackgammonSlaat hem: hij gaat naar de bar en moet opnieuw binnenkomen. | PlakotoZet hem vast: hij blijft waar hij is, onder jouw schijf, en kan niet bewegen tot al jouw schijven dat punt hebben verlaten. |
| Een vastgezette schijf | Gewoon BackgammonVastzetten bestaat niet. | PlakotoDe eigenaar kan niet op het vastgezette punt landen en kan niet uitnemen zolang de schijf buiten het thuisbord vastzit. |
| De moeder | Gewoon BackgammonEr is geen speciale regel voor het beginpunt. | PlakotoWie de laatste schijf van de tegenstander op zijn beginpunt vastzet, wint meteen twee punten, tenzij je zelf nog een schijf op je eigen beginpunt hebt. Beide moeders vastgezet is gelijkspel. |
| Kubus en punten | Gewoon BackgammonOptionele verdubbelingskubus; één punt voor een overwinning, twee voor een gammon (de verliezer heeft geen schijven uitgenomen) en drie voor een backgammon (de verliezer heeft ook nog een schijf op de bar of in het thuisbord van de winnaar). | PlakotoGeen verdubbelingskubus. Eén punt voor een overwinning, twee als de verliezer geen schijven heeft uitgenomen. |
Geschiedenis
Plakoto wordt in heel Griekenland en Cyprus gespeeld als een van de drie spellen van tavli, de Griekse naam voor de backgammonfamilie. Een tavlimatch loopt traditioneel door portes, dat dicht bij gewoon backgammon ligt, dan plakoto, dan fevga, en begint dan opnieuw, tot een speler het afgesproken aantal punten haalt.
De naam komt van het Griekse werkwoord voor drukken of vastpinnen, naar de centrale zet van het spel. Pinspellen zijn veel ouder dan het moderne backgammon: regels waarin een schijf een losse tegenstander insluit in plaats van slaat, staan al in middeleeuwse tric-tracspellen, en naaste verwanten van plakoto, zoals tapa in Bulgarije en mahbusa in de Arabische wereld, worden nog steeds gespeeld.