Czym jest Brandubh?
Brandubh to najmniejsza gra tafl tutaj. Gra się na planszy 7×7 z tronem pośrodku i specjalnym polem w każdym rogu. Król zaczyna na tronie z jednym obrońcą po każdej stronie, a przy każdej krawędzi stoi dwóch atakujących, po obu stronach jej środkowego pola.
Zasady są takie jak w standardowej grze: zaczynają atakujący, każdy pionek porusza się jak wieża, pionki są zbijane między dwoma przeciwnikami albo przeciwnikiem i tronem lub rogiem, a król wygrywa, docierając do rogu. Król jest zbijany z czterech stron albo z trzech obok tronu.
Przy tak niewielu pionkach na małej planszy król już od początku jest kilka ruchów od rogu, a atakujący muszą od razu zamknąć rogi. Partie są krótkie i ostre.
Zmiany zasad
| Zasada | Tablut (standard) | Brandubh |
|---|---|---|
| Plansza | Tablut (standard)9×9 pól. | Brandubh7×7 pól. |
| Pionki | Tablut (standard)16 atakujących przeciw 8 obrońcom i królowi. | Brandubh8 atakujących przeciw 4 obrońcom i królowi. |
| Ustawienie początkowe | Tablut (standard)Atakujący w kształcie litery T po czterech przy każdej krawędzi; obrońcy po dwóch w głąb z każdej strony króla. | BrandubhDwóch atakujących przy każdej krawędzi, po obu stronach jej środkowego pola; jeden obrońca z każdej strony króla. |
| Ruchy, bicie i cel | Tablut (standard)Ruchy wieży, bicie przez otoczenie z dwóch stron, wrogi tron i rogi, ucieczka do rogu. | BrandubhTak samo. Pozostałe opcje w ustawieniach stołu działają też na tej planszy. |
Historia
Brandubh to irlandzki członek rodziny tafl; jego nazwę zwykle odczytuje się jako „czarny kruk”. Żadne zasady się nie zachowały. Dwa wczesne irlandzkie wiersze sugerują, że grano w niego pięcioma pionkami przeciw ośmiu, a jeden z tych pięciu był wodzem zwanym branán, co pasuje do króla z czterema obrońcami przeciw ośmiu atakującym.
Najbardziej znana plansza to drewniana plansza znaleziona w Ballinderry w Irlandii w 1932 roku. Ma 7×7 otworów na pionki na kołkach. Współczesne zasady brandubh, takie jak te stosowane tutaj, są rekonstrukcjami opartymi na planszach 7×7, wierszach i relacji Linneusza o tablucie.