Wat is Gardner-minischaak?
Gardner-minischaak is schaken op een 5×5-bord. Elke kant heeft één koning, één dame, één toren, één loper, één paard en vijf pionnen, opgesteld als toren, paard, loper, dame, koning, met de dames tegenover elkaar.
Pionnen gaan één veld tegelijk, ook bij hun eerste zet, dus en passant bestaat niet. Ze promoveren zoals bij gewoon schaken. Rokeren kan niet. Schaakmat wint, en de remiseregels zijn die van gewoon schaken.
Met maar één lege rij tussen de legers telt elke zet vanaf het begin. Het is een snel spel om tactiek te oefenen en een goede kennismaking met schaken voor beginners.
Regelwijzigingen
| Regel | Gewoon Schaken | Gardner-minischaak |
|---|---|---|
| Bord | Gewoon Schaken8×8 velden. | Gardner-minischaak5×5 velden, lijnen a tot e en rijen 1 tot 5. |
| Beginstelling | Gewoon SchakenToren, paard, loper, dame, koning, loper, paard, toren, met acht pionnen ervoor. | Gardner-minischaakToren, paard, loper, dame, koning, met vijf pionnen ervoor: één stuk van elke soort. |
| Pionnen | Gewoon SchakenMogen bij hun eerste zet twee velden gaan en kunnen en passant worden geslagen. | Gardner-minischaakGaan altijd één veld, dus en passant bestaat niet. Promotie werkt zoals bij gewoon schaken. |
| Rokade | Gewoon SchakenEén keer per partij toegestaan, aan beide kanten. | Gardner-minischaakNiet toegestaan. |
| Hoe je wint | Gewoon SchakenDe koning van de tegenstander matzetten. | Gardner-minischaakHetzelfde: schaakmat. Pat en de andere remises werken zoals bij gewoon schaken. |
Geschiedenis
Martin Gardner, schrijver van de tijdschriftrubriek Mathematical Games, legde dit 5×5-spel in 1969 aan zijn lezers voor als klein schaakspel waarin toch elk soort stuk meedoet.
Door het kleine formaat werd het een geliefde testcase voor computeranalyse. In 2013 toonden twee onderzoekers met een computerzoektocht aan dat Gardner-minischaak bij perfect spel van beide kanten remise is.