Wat is Materiaalvoorgift?
In een voorgiftpartij geeft de sterkere speler de zwakkere een voorsprong door zonder een deel van zijn materiaal te spelen. Hoe groter het verschil in sterkte, hoe groter de voorgift: een pion, een paard, een toren of zelfs de dame.
Hier kies je de voorgift en de kant die hem geeft in de tafelinstellingen. Pionvoorgift haalt de f-pion weg, paardvoorgift het damepaard op b1 (b8 voor Zwart), torenvoorgift de damestoren op a1 (a8) en damevoorgift de dame. Al het andere is gewoon schaken.
Wit zet altijd eerst. Als Zwart een pion voorgeeft, krijgt de zwakkere speler zowel de extra pion als de eerste zet, de klassieke voorgift die pion en zet heet.
Regelwijzigingen
| Regel | Gewoon Schaken | Materiaalvoorgift |
|---|---|---|
| Beginstelling | Gewoon SchakenBeide kanten hebben alle zestien stukken. | MateriaalvoorgiftDe kant die voorgeeft, begint zonder zijn f-pion, zijn damepaard, zijn damestoren of zijn dame. |
| Eerste zet | Gewoon SchakenWit zet eerst. | MateriaalvoorgiftWit zet nog steeds eerst. Een voorgift van Zwart komt dus met de zet, zoals bij pion en zet. |
| Rokade | Gewoon SchakenEén keer per partij toegestaan, aan beide kanten. | MateriaalvoorgiftHetzelfde, behalve dat een kant die een toren voorgeeft niet lang kan rokeren. |
| Hoe je wint | Gewoon SchakenDe koning van de tegenstander matzetten. | MateriaalvoorgiftHetzelfde: schaakmat. Remise werkt zoals bij gewoon schaken. |
Geschiedenis
Het grootste deel van de schaakgeschiedenis was voorgift de normale manier waarop een meester tegen een amateur speelde. In de 18e en 19e eeuw speelden professionals in de koffiehuizen van Londen en Parijs om geld met vaste voorgiften, en spelers werden vaak ingedeeld naar de voorgift die ze nodig hadden, van pion en zet tot een toren of de dame. François-André Danican Philidor en Paul Morphy speelden allebei veel voorgiftpartijen.
Toen toernooien en ratingsystemen in de 20e eeuw de overhand kregen, verdwenen voorgiftpartijen uit het serieuze spel. Ze blijven een van de beste manieren voor een ouder en een kind, een leraar en een leerling of twee vrienden van verschillende sterkte om een partij te spelen die beide kanten kunnen winnen.