Bughouse nedir?
Bughouse, ikişerli iki takım halinde dört oyuncunun aynı anda iki tahtada oynadığı bir satranç türüdür. Takım arkadaşları farklı tahtalarda oturur ve zıt renklerle oynar: biri A tahtasında Beyaz, diğeri B tahtasında Siyah oynar. Her tahta kendi başına hızlı bir oyundur, ancak ikisi alınan taşlarla birbirine bağlıdır.
Bir taş aldığınızda o taş takım arkadaşınıza gider; arkadaşınız taşı rengini değiştirmeden elinde tutar ve hamle yapmak yerine kendi tahtasında herhangi bir boş kareye bırakabilir. Yani kendi tahtanızda kazandığınız vezir, bir an sonra arkadaşınızın rakibinin şahının yanında belirebilir. Piyonlar asla birinci ya da son yataya bırakılmaz; alınan terfi etmiş piyon da piyon olarak aktarılır.
Hiçbir tahta diğerini beklemez: her tahtada Beyaz ve Siyah sırayla oynar ve tahtalardan birinde oyun biter bitmez maç da sona erer. Herhangi bir tahtada mat eden takım kazanır; süresi biten, terk eden ya da oyundan ayrılan oyuncunun takımı kaybeder. Hamlesi olmayan bir oyuncu, şah altında olsa bile henüz yenilmiş sayılmaz: saati işlerken takım arkadaşının bırakabileceği bir taş göndermesini bekler.
Çevrimiçi oyunda dört oyuncu bir masada buluşur ve bilgisayar boş kalan her yeri doldurabilir. Tek cihazda bilgisayara karşı bir yerde oynarsınız; bilgisayar takım arkadaşınızı ve iki rakibi oynar. Cihaz oyuncular arasında elden ele dolaşmaz.
Kural değişiklikleri
| Kural | Standart Satranç | Bughouse |
|---|---|---|
| Oyuncular | Standart SatrançTek tahtada iki oyuncu. | Bughouseİki takım halinde, iki tahtada dört oyuncu. A tahtasında Beyaz ile B tahtasında Siyah bir takımdır; A tahtasında Siyah ile B tahtasında Beyaz diğer takımdır. |
| Hamle sırası | Standart SatrançBeyaz ve Siyah sırayla oynar. | Bughouseİki tahta aynı anda oynanır. Her tahtada Beyaz ve Siyah yine sırayla oynar, ama kimse diğer tahtayı beklemez. |
| Alınan taşlar | Standart SatrançOyundan kalıcı olarak çıkar. | BughouseRengini koruyarak takım arkadaşınızın eline geçer; böylece arkadaşınız onları diğer tahtaya bırakabilir. Alınan terfi etmiş piyon karşıya piyon olarak geçer. |
| Taş bırakma | Standart SatrançTaş bırakma yoktur: her hamle tahtadaki bir taşın hamlesidir. | BughouseHamle yapmak yerine elinizdeki bir taşı kendi tahtanızda herhangi bir boş kareye koyabilirsiniz; ancak piyon asla birinci ya da son yataya konamaz. Bırakılan taş şah çekebilir ve mat edebilir. |
| Nasıl kazanılır | Standart SatrançRakibin şahını mat edin. | BughouseMaçı ilk biten tahta belirler. Herhangi bir tahtada mat eden takım kazanır; süre kaybeden, terk eden ya da oyundan ayrılan oyuncunun takımı kaybeder. Bırakılacak bir taşla engellenebilecek şah, elde henüz hiç taş olmasa bile mat değildir. |
| Yasal hamle yok | Standart SatrançŞah altında olmayan ve yasal hamlesi bulunmayan oyuncu pat olur ve oyun berabere biter. | BughousePat yoktur. Hamlesi olmayan oyuncu, saati işlerken takım arkadaşı bırakabileceği bir taş gönderene kadar bekler. |
| Saat | Standart SatrançMasanın tercihine göre saatli ya da saatsiz oynanır. | BughouseCanlı oynandığında her zaman süreli oynanır: süre kontrolü seçilmemiş bir masada her oyuncuya 3 dakika verilir; böylece kimse, takım arkadaşı beklerken bir tahtayı oyalayamaz. |
| Beraberlik | Standart SatrançPat, üç kez tekrar, elli hamle kuralı ve yetersiz materyal. | BughouseYalnızca tüm insan oyuncuların anlaşmasıyla ya da bir güvenlik kuralıyla: iki tahtanın hiçbirinde hamle sırası gelen oyunculardan hiçbiri bir daha hamle yapamayacaksa ya da iki tahtada toplam 800 hamle oynandıktan sonra. Oyunu hangi kuralın bitirdiğini bir mesaj bildirir. |
Tarihçe
Bughouse'un nerede doğduğu pek bilinmiyor. 1956 tarihli bir Amerikan satranç ansiklopedisi, bughouse chess ve putback chess adlarıyla, hiçbir taşın tahtadan çıkmadığı iki kişilik bir oyunu anlatıyordu: taş alan oyuncu, aldığı rakip taşı boş bir kareye geri koyuyordu. Satranç türleri tarihçisi David Pritchard, dört kişilik takım oyununu 1960'ların başına tarihlendirdi; 1970'lerin başındaki Amerikan gazeteleri de ondan double bughouse olarak söz etti. O zamandan beri tandem satranç, transfer satrancı, takas satrancı ve Siyam satrancı gibi pek çok başka adla da anıldı.
Bughouse, Avrupa ve Kuzey Amerika'daki yerel satranç kulüplerinde sevilen bir eğlenceye dönüştü ve okul şampiyonalarında yan etkinlik olarak oynanıyor. 1990'ların ortasından beri internet satranç sunucularında oynanıyor; güçlü büyükustalar onu gösteri maçlarında oynadı ve artık her yıl çevrimiçi şampiyonalar düzenleniyor.
Uluslararası bir standart yoktur; kulüpler ve siteler, takım arkadaşlarının konuşup konuşamayacağı, tekrarlanan konumların nasıl sayılacağı ve bir taş bırakarak engellenebilecek şahın mat sayılıp sayılmayacağı gibi ayrıntılarda farklılık gösterir. Buradaki kurallar yaygın çevrimiçi biçimi izler: bırakılacak bir taşla engellenebilecek şah mat değildir ve hamlesi olmayan oyuncu pat olmak yerine bir taş bekler.