Savaş Sisi nedir?
Karanlık satranç olarak da bilinen Savaş Sisi, tahtanın tamamını göremediğiniz bir satranç türüdür. Kendi taşlarınızı ve gidebilecekleri her kareyi her zaman görürsünüz. Bu karelerden birinde duran rakip taş da görünür; geri kalan her şey sisin altında gizlidir. Taşlarınız hareket ettikçe sis de onlarla birlikte kayar.
Şahınızın tehdit altında olduğunu bilemeyebileceğiniz için şah çekme de mat da yoktur. Tehdit altındaki bir kareye gidebilir ya da şahınızı alınabileceği bir yerde bırakabilirsiniz; oyunu rakip şahı alan kazanır. Taşlar standart satrançtaki gibi hareket eder, taş alır ve terfi eder; oyun da olağan başlangıç konumundan başlar. Chess960, Üç Şah ya da taş avansı ile birleştirilemez.
Çevrimiçi oyunda her oyuncu yalnızca kendi görünümünü görür; izleyiciler ise oyun bitene kadar hiçbir taşı görmez. İki kişi tek cihazda oynarken sıra her geçtiğinde tahtanın üzerine bir perde iner, böylece herkes yalnızca kendi tarafının görünümünü görür. Oyun bitince sis kalkar ve tekrar izleme her hamleyi gösterir.
Kural değişiklikleri
| Kural | Standart Satranç | Savaş Sisi |
|---|---|---|
| Ne görürsünüz | Standart SatrançTahtanın tamamını: iki tarafın da bütün taşlarını. | Savaş SisiKendi taşlarınızı, gidebilecekleri her kareyi ve bu karelerden birinde duran her rakip taşı. Bir piyon, önünde ilerleyebileceği boş kareleri ve taş alabileceği çaprazları görür; tam önündeki bir rakip taş ile boş bir çapraz gizli kalır. |
| Rakibin hamleleri | Standart SatrançHem tahtada hem hamle listesinde eksiksiz görünür. | Savaş SisiGizlidir: hamle listesi yalnızca bir hamle yapıldığını gösterir. Hamle, artık göremediğiniz bir karede taşlarınızdan birini aldıysa o kare işaretlenir. |
| Şah çekme | Standart SatrançŞahtan kurtulmanız gerekir ve şahınızı asla tehdit altındaki bir kareye götüremezsiniz. | Savaş SisiŞah çekme yoktur. Tehdit altındaki bir kareye gidebilir ya da şahınızı tehdit altında bırakabilirsiniz; kimse sizi uyarmaz. |
| Nasıl kazanılır | Standart SatrançRakibin şahını mat edin. | Savaş SisiRakibin şahını alın. Oyun hemen biter ve sonuçta şahın alındığı yazar. |
| Rok | Standart SatrançŞah ile kale arasındaki kareler boş olmalıdır; şah, şah altındayken, şah altındaki bir kareden geçerek ya da şah altındaki bir kareye rok yapamaz. | Savaş SisiŞah ile kale arasındaki kareler yine boş olmalıdır, ancak tehdit altındaki bir kareden, böyle bir kareden geçerek ya da böyle bir kareye rok yapmak serbesttir. |
| Geçerken alma | Standart Satrançİki kare ilerlemiş bir piyon, tek kare ilerlemiş gibi alınabilir. | Savaş SisiAynı. Geçerken alma imkânınız olduğunda, sizin piyonunuzun yanından geçen piyon sisin içinde dursa bile görünür olur. |
| Beraberlik | Standart SatrançPat, üç kez tekrar, elli hamle kuralı ve yetersiz materyal. | Savaş SisiPat (hiç hamlenizin olmaması; şah çekme olmadan çok nadirdir), üç kez tekrar ve elli hamle kuralı. Yetersiz materyal hiçbir zaman beraberlik getirmez, çünkü şahlar birbirini alabilir. |
Tarihçe
Savaş Sisi, İngiliz gazeteci Henry Michael Temple'ın 1899'da icat ettiği gizli bilgili satranç oyunu Kriegspiel'den gelir. Kriegspiel'de her oyuncu yalnızca kendi taşlarını görür; oyunun tamamını üçüncü bir tahtada izleyen bir hakem de denedikleri hamlelerden hangilerinin kurallara uygun olduğunu söyler.
Karanlık satranç 1989'da, değiştirilmiş Kriegspiel kurallarını bir yazışmalı oyunda deneyen Jens Bæk Nielsen ve Torben Osted tarafından tasarlandı. Osted'e atfedilen temel fikir, bir taşın gidebileceği kareleri görmesidir; böylece hakeme gerek kalmaz ve her oyuncunun ne bildiğine tahtanın kendisi karar verir. Amaç şahı almak oldu ve oyuncuya şahının tehdit altında olduğu söylenmez.
Bilgisayarlar kareleri iki taraf için aynı anda gizleyip gösterebildiğinden oyunu oynamayı kolaylaştırdı. Savaşın belirsizliği için kullanılan askerî deyimden adını alan Savaş Sisi, bugün büyük satranç sitelerinde sunuluyor; bu siteler bir piyonun ne gördüğü gibi küçük ayrıntılarda birbirinden ayrılır. Buradaki kurallar oyunun bu çevrimiçi biçimini izler.