Czym jest Bughouse?
Bughouse to szachy dla czterech graczy w dwóch drużynach po dwóch, rozgrywane jednocześnie na dwóch szachownicach. Partnerzy siedzą przy różnych szachownicach i grają przeciwnymi kolorami: jeden ma białe na szachownicy A, drugi czarne na szachownicy B. Każda szachownica to osobna szybka partia, ale obie łączą zbite bierki.
Gdy zbijesz bierkę, trafia ona do partnera, który trzyma ją w ręce w niezmienionym kolorze i zamiast ruchu może ją wstawić na dowolne wolne pole swojej szachownicy. Hetman zdobyty na twojej szachownicy może więc chwilę później pojawić się obok króla przeciwnika twojego partnera. Pionów nigdy nie wstawia się na pierwszy ani ostatni rząd, a zbity promowany pion przechodzi dalej jako pion.
Żadna szachownica nie czeka na drugą: na każdej z nich białe i czarne grają na zmianę, a mecz kończy się, gdy tylko skończy się partia na jednej z szachownic. Mat na którejkolwiek szachownicy daje zwycięstwo drużynie, która go dała; przekroczenie czasu, poddanie się lub odejście od stołu oznacza porażkę drużyny tego gracza. Gracz bez ruchu, nawet szachowany, jeszcze nie przegrał: czeka, a jego zegar idzie, aż partner przyśle mu bierkę do wstawienia.
Online czterech graczy spotyka się przy jednym stole, a komputer może zająć każde wolne miejsce. Na jednym urządzeniu grasz na jednym miejscu przeciw komputerowi, który gra za twojego partnera i obu przeciwników; urządzenia nie przekazuje się między graczami.
Zmiany zasad
| Zasada | Szachy (standard) | Bughouse |
|---|---|---|
| Gracze | Szachy (standard)Dwóch graczy na jednej szachownicy. | BughouseCzterech graczy w dwóch drużynach, na dwóch szachownicach. Białe na szachownicy A i czarne na szachownicy B to jedna drużyna; czarne na szachownicy A i białe na szachownicy B to druga. |
| Kolejność ruchów | Szachy (standard)Białe i czarne wykonują ruchy na zmianę. | BughouseNa obu szachownicach gra się jednocześnie. Na każdej z nich białe i czarne nadal grają na zmianę, ale nikt nie czeka na drugą szachownicę. |
| Zbite bierki | Szachy (standard)Opuszczają grę na dobre. | BughouseTrafiają do ręki partnera w swoim kolorze, aby mógł je wstawić na drugiej szachownicy. Zbity promowany pion przechodzi jako pion. |
| Wstawianie | Szachy (standard)Nie ma wstawiania: każde posunięcie to ruch bierki na szachownicy. | BughouseZamiast ruchu możesz postawić bierkę z ręki na dowolnym wolnym polu swojej szachownicy, ale piona nigdy na pierwszym ani ostatnim rzędzie. Wstawienie może dać szacha i mata. |
| Jak wygrać | Szachy (standard)Daj mata królowi przeciwnika. | BughouseO meczu decyduje szachownica, na której partia skończy się pierwsza. Mat na którejkolwiek szachownicy daje zwycięstwo drużynie, która go dała; przekroczenie czasu, poddanie się lub odejście oznacza porażkę drużyny tego gracza. Szach, który można zasłonić wstawioną bierką, nie jest matem, nawet gdy w ręce nie ma jeszcze żadnej bierki. |
| Brak dozwolonego ruchu | Szachy (standard)Gracz bez dozwolonego ruchu, który nie jest szachowany, ma pata i partia kończy się remisem. | BughouseNie ma pata. Gracz bez ruchu czeka, a jego zegar idzie, aż partner przyśle mu bierkę, którą może wstawić. |
| Zegar | Szachy (standard)Gra z zegarem lub bez, zależnie od wyboru stołu. | BughouseNa żywo zawsze z zegarem: stół bez wybranego tempa gry dostaje 3 minuty na gracza, aby nikt nie mógł wstrzymywać szachownicy, gdy jego partner czeka. |
| Remisy | Szachy (standard)Pat, trzykrotne powtórzenie pozycji, reguła 50 ruchów i niewystarczający materiał. | BughouseTylko za zgodą wszystkich graczy-ludzi albo na mocy reguły bezpieczeństwa: gdy żaden gracz na ruchu na żadnej z szachownic nie może już nigdy wykonać ruchu albo po łącznie 800 ruchach na obu szachownicach. Komunikat informuje, która reguła zakończyła grę. |
Historia
O początkach bughouse wiadomo niewiele. Amerykańska encyklopedia szachowa z 1956 roku opisywała grę dla dwóch osób, pod nazwami bughouse chess i putback chess, w której żadna bierka nigdy nie opuszcza szachownicy: gracz, który bije, stawia zbitą bierkę przeciwnika z powrotem na wolnym polu. Historyk wariantów szachowych David Pritchard datował czteroosobową grę drużynową na początek lat 60., a amerykańskie gazety z początku lat 70. pisały o niej jako o double bughouse. Od tamtej pory gra nosiła wiele innych nazw, między innymi szachy wymienne, tandemowe, transferowe, deblowe, zamienne i syjamskie.
Bughouse stał się popularną rozrywką w lokalnych klubach szachowych w Europie i Ameryce Północnej i bywa rozgrywany jako impreza towarzysząca mistrzostwom szkolnym. Od połowy lat 90. gra się w niego na internetowych serwerach szachowych, silni arcymistrzowie grali w niego w meczach pokazowych, a dziś co roku odbywają się mistrzostwa online.
Nie ma międzynarodowego standardu, a kluby i portale różnią się szczegółami, na przykład tym, czy partnerzy mogą ze sobą rozmawiać, jak liczy się powtórzenia pozycji i czy szach, który można zasłonić wstawieniem bierki, jest matem. Zasady przyjęte tutaj odpowiadają powszechnej formie online: szach, który można zasłonić wstawieniem bierki, nie jest matem, a gracz bez ruchu czeka na bierkę, zamiast mieć pata.