Czym jest Mgła wojny?
Mgła wojny, znana też jako ciemne szachy, to szachy, w których nie widzisz całej planszy. Zawsze widzisz własne bierki i każde pole, na które mogłyby się ruszyć. Widzisz też wrogą bierkę stojącą na jednym z tych pól; cała reszta kryje się we mgle. Gdy tylko twoje bierki się ruszą, mgła przesuwa się razem z nimi.
Ponieważ możesz nie wiedzieć, że twój król jest atakowany, nie ma szacha ani mata. Możesz wejść królem na atakowane pole albo zostawić go tam, gdzie można go zbić, a partię wygrywa ten, kto zbije wrogiego króla. Bierki poruszają się, biją i promują dokładnie tak jak w zwykłych szachach, a partia zaczyna się od zwykłej pozycji. Tego wariantu nie da się łączyć z Chess960, Trzema szachami ani grą z forą.
W grze online każdy gracz widzi tylko swój widok, a widzowie do końca partii nie widzą żadnych bierek. Gdy dwie osoby grają na jednym urządzeniu, przy każdej zmianie tury planszę zasłania kurtyna, więc każdy gracz widzi tylko widok swojej strony. Po zakończeniu gry mgła się rozwiewa, a powtórka pokazuje każdy ruch.
Zmiany zasad
| Zasada | Szachy (standard) | Mgła wojny |
|---|---|---|
| Co widzisz | Szachy (standard)Całą planszę: każdą bierkę obu stron. | Mgła wojnyWłasne bierki, każde pole, na które mogą wejść, i każdą wrogą bierkę na jednym z tych pól. Pion widzi puste pola przed sobą, na które może wejść, oraz przekątne, na których może bić; wroga bierka stojąca tuż przed nim i pusta przekątna pozostają ukryte. |
| Ruchy przeciwnika | Szachy (standard)Widoczne w całości, na planszy i na liście ruchów. | Mgła wojnyUkryte: lista ruchów pokazuje tylko, że ruch został wykonany. Jeśli przeciwnik zbił przy tym twoją bierkę na polu, którego już nie widzisz, to pole zostaje zaznaczone. |
| Szach | Szachy (standard)Musisz wyjść spod szacha i nigdy nie możesz pod niego wejść. | Mgła wojnySzacha nie ma. Możesz wejść na atakowane pole albo zostawić króla pod atakiem i nikt cię nie ostrzeże. |
| Jak wygrać | Szachy (standard)Daj mata królowi przeciwnika. | Mgła wojnyZbij króla przeciwnika. Partia kończy się natychmiast, a wynik informuje, że król został zbity. |
| Roszada | Szachy (standard)Pola między królem a wieżą muszą być puste, a król nie może roszować spod szacha, przez szachowane pole ani na nie. | Mgła wojnyPola między królem a wieżą nadal muszą być puste, ale roszada z atakowanego pola, przez nie lub na nie jest dozwolona. |
| Bicie w przelocie | Szachy (standard)Pion, który właśnie przesunął się o dwa pola, można zbić tak, jakby przesunął się o jedno. | Mgła wojnyTak samo. Gdy możesz bić w przelocie, pion, który minął twojego, staje się widoczny, nawet jeśli stoi we mgle. |
| Remisy | Szachy (standard)Pat, trzykrotne powtórzenie pozycji, reguła 50 ruchów i niewystarczający materiał. | Mgła wojnyPat (brak jakiegokolwiek ruchu, co bez szacha zdarza się bardzo rzadko), trzykrotne powtórzenie pozycji i reguła 50 ruchów. Niewystarczający materiał nigdy nie daje remisu, bo królowie mogą się nawzajem zbić. |
Historia
Mgła wojny wywodzi się z Kriegspiel, gry szachowej z ukrytą informacją, wymyślonej w 1899 roku przez angielskiego dziennikarza Henry'ego Michaela Temple'a. W Kriegspiel każdy gracz widzi tylko własne bierki, a sędzia, który śledzi całą partię na trzeciej szachownicy, mówi graczom, które z ich prób ruchu są dozwolone.
Ciemne szachy wymyślili w 1989 roku Jens Bæk Nielsen i Torben Osted, którzy w partii korespondencyjnej wypróbowywali zmienione zasady Kriegspiel. Ich główny pomysł, przypisywany Ostedowi, polega na tym, że bierka widzi pola, na które może wejść, więc sędzia nie jest potrzebny: to sama plansza decyduje, co wie każdy gracz. Celem stało się zbicie króla, a gracz nie dowiaduje się, kiedy jego król jest atakowany.
Komputery ułatwiły grę, bo mogą ukrywać i odsłaniać pola dla obu stron jednocześnie. Pod nazwą Fog of War, czyli mgła wojny, zaczerpniętą z wojskowego określenia niepewności na polu bitwy, gra jest dziś dostępna na dużych portalach szachowych, które różnią się drobnymi szczegółami, na przykład tym, co widzi pion. Zasady przyjęte tutaj odpowiadają tej formie online.