Czym jest Chess960?
Chess960, nazywane też szachami Fischera (Fischer Random Chess), to szachy z wylosowanym ustawieniem początkowym. Piony stoją tam gdzie zawsze, ale figury za nimi są ustawione w losowej kolejności, wybranej spośród 960 możliwych ustawień. Figury czarnych są lustrzanym odbiciem figur białych, więc obie strony zaczynają z tej samej pozycji.
Dwa ograniczenia sprawiają, że każde ustawienie jest uczciwe i grywalne: gońce stoją na polach różnego koloru, a król stoi gdzieś między dwiema wieżami, dzięki czemu roszada jest możliwa na obie strony. Po pierwszym ruchu obowiązują wszystkie zasady zwykłych szachów.
Ponieważ wyuczone warianty debiutowe przestają działać, obaj gracze muszą myśleć samodzielnie od pierwszego ruchu. Dlatego Chess960 kochają gracze, którzy bardziej cenią zrozumienie niż przygotowanie.
Zmiany zasad
| Zasada | Szachy (standard) | Chess960 |
|---|---|---|
| Pozycja początkowa | Szachy (standard)W każdej partii ta sama: wieża, skoczek, goniec, hetman, król, goniec, skoczek, wieża. | Chess960Jedno z 960 ustawień, wylosowane: gońce na polach różnego koloru, król między wieżami, czarne jako lustrzane odbicie białych. |
| Roszada | Szachy (standard)Król przesuwa się o dwa pola w stronę wieży, a wieża przeskakuje na drugą stronę króla. | Chess960Król i wieża kończą na zwykłych polach (kolumny g i f przy roszadzie krótkiej, c i d przy długiej), niezależnie od tego, gdzie zaczynały. Każde pole, przez które przechodzą, musi być puste, a król nie może być szachowany, przechodzić przez szach ani kończyć w szachu. Tutaj roszujesz, stawiając króla na tej wieży. |
| Jak wygrać | Szachy (standard)Dać mata królowi przeciwnika. | Chess960Tak samo: mat. Remisy, promocja i bicie w przelocie działają dokładnie jak w zwykłych szachach. |
Historia
Tasowanie figur, by uciec od teorii debiutów, to stary pomysł: gracze proponowali losowe ustawienia początkowe już w XVIII wieku. Były mistrz świata Bobby Fischer nadał temu pomysłowi współczesną formę i ogłosił go w Buenos Aires w 1996 roku. Jego dwa ograniczenia, gońce na polach różnego koloru i król między wieżami, zachowują możliwość roszady i dają dokładnie 960 pozycji początkowych.
Wariant rozpowszechnił się w latach 2000. dzięki turniejom takim jak doroczny Chess Classic w niemieckiej Moguncji, a FIDE włączyła jego zasady do Przepisów gry w szachy. W 2019 roku FIDE zorganizowała pierwsze oficjalne mistrzostwa świata w szachach Fischera, a czołowi gracze regularnie spotykają się dziś w turniejach Chess960.